Beklemeden başvurun: Çocuğunuzun gözü ağrıyorsa, ışığa bakamıyorsa, görmesi azaldıysa ya da bulanıklık artıyorsa, gözü çok kırmızıysa, göz çevresinde şişlikle birlikte ateşi varsa, kontakt lens kullanırken gözü kızardıysa ya da göze bir şey kaçtı veya göz yaralandıysa randevu ya da mesaj yanıtı beklemeden aynı gün bir göz hekimine veya en yakın acil servise başvurun.[10][4] Bebekte gözyaşı kanalının bulunduğu iç köşede ağrılı, kırmızı bir şişlik ve ateş acil durumdur.[8]
Çocuklarda ne kadar sık görülür?
Çocuklarda göz kuruluğunun sıklığı, araştırmada nasıl tanı konduğuna göre çok farklı çıkar. 48 binden fazla çocuğu kapsayan bir meta-analizde, muayene bulgusuyla tanı konan çalışmalarda oran yaklaşık yüzde 17 iken yalnız anketle yapılan çalışmalarda yaklaşık yüzde 35 bulunmuştur; çalışmalar arasındaki fark çok büyüktür ve çoğu Asya ülkelerinde yapılmıştır.[2]
Uluslararası kuru göz çalıştayı TFOS DEWS III de 20 yaş altında muayeneyle konmuş kuru göz tanısının erişkinlere göre daha az görüldüğünü, buna karşılık göz yakınmalarının bu yaşlarda sık olduğunu ve yakınmanın tek başına kuru göz için özgül olmadığını vurgular.[1] Kısacası çocuklarda göz yakınması yaygındır, ama her yakınma kuru göz değildir.
Belirtiler: çocuk ne anlatır, aile neyi fark eder?
Küçük çocuklar yakınmalarını her zaman “gözüm kuruyor” diye anlatamaz. Aile ve öğretmenlerin fark edebileceği işaretler şunlardır:[4][7]
- Sık göz kırpma, gözleri sık sık ovuşturma
- “Gözüm yanıyor”, “gözüme bir şey kaçtı” gibi yakınmalar, kum hissi
- Gözlerde kızarıklık ve ışıktan rahatsız olma
- Kapak kenarlarında kızarıklık, kirpiklerde kepeklenme, sabahları yapışık kapaklar
- Okurken ya da ekrana bakarken artan yorgunluk ve geçici bulanıklık
- Ara ara aşırı sulanma
Sulanmanın kurulukla birlikte görülmesi şaşırtıcı gelebilir; göz yüzeyi tahriş olunca göz refleks olarak daha çok yaş üretir.[7]
Sık göz kırpma her zaman kuruluk değildir
Çocuklarda sık göz kırpmanın başlıca nedenleri şunlardır:[3]
- Göz yüzeyi sorunları: göz kuruluğu, içe dönen kirpik, göze kaçmış cisim, kornea çizilmesi, alerji ve konjonktivit
- Alışkanlık haline gelen tikler: stres, yorgunluk ya da sıkılmayla artabilir; çoğu zaman tedavi gerektirmez
- Düzeltilmemiş göz numarası: miyopi, hipermetropi ya da astigmat
- Şaşılık: gözlerin aynı yöne bakmaması
Bazen belirgin bir neden bulunamaz. Çok göz kırpan çocuğun çocuk doktoru ya da göz hekimi tarafından değerlendirilmesi önemlidir; yakınma sürer ya da yeni belirtiler eklenirse yeniden muayene gerekir.[3] İlgili konular için alerjik konjonktivit, çocuklarda göz kırma kusurları ve bebek ve çocuklarda şaşılık sayfalarına bakabilirsiniz.
Çocuklarda kuruluğun başlıca nedenleri
- Kapak kenarı iltihabı (blefarit) ve yağ bezi tıkanıklığı: Kapak kenarındaki yağ bezleri tıkanınca gözler kuru ve rahatsız olur. İltihap korneayı ve göz yüzeyini de etkilerse blefarokeratokonjonktivit adını alır; tedavi edilmezse görmeyi etkileyebileceği için düzenli tedavi ve göz kliniği izlemi önemlidir. Bulaşıcı değildir.[4]
- Alerji: Göz alerjisi yakınmaları kuruluğa benzeyebilir; bazı alerji ilaçları (antihistaminikler) da gözü kurutabilir.[7] Ayrıntı için çocuklarda göz kızarıklığı sayfasına bakabilirsiniz.
- Uzun ekran kullanımı: Ekrana odaklanan çocuk daha az göz kırpar; göz kırpma dakikada yaklaşık 16’dan 5-6’ya inebilir. Ekran göz hizasından yüksekse kapaklar daha açık kalır ve gözyaşı daha hızlı buharlaşır.[6][5]
- Kontakt lens (özellikle ergenlerde): Lens kullanırken kızaran ve ağrıyan göz enfeksiyon belirtisi olabilir ve beklemeden değerlendirilmelidir.[10]
- Bazı ilaçlar: Ergenlikte akne için kullanılan isotretinoin kapak yağ bezlerine zarar verebilir.[9]
- Seyrek nedenler: Çok kısıtlı beslenen çocuklarda A vitamini eksikliği ağır göz yüzeyi sorunlarına yol açabilir.[9] Bağışıklık sistemiyle ilgili bazı hastalıklar da kuruluk yapabilir.[7]
Çocuğunuzun kullandığı bir ilacın gözlerini kuruttuğunu düşünüyorsanız ilacı kendi başınıza kesmeyin; ilacı yazan hekimle konuşun.[10]
Bebeklerde sulanan ve çapaklanan göz
Bebeklerde sulanma ve çapaklanmanın sık nedenlerinden biri gözyaşı kanalı tıkanıklığıdır: bebeklerin yüzde 5’inden fazlasında görülür, genellikle ilk ayda başlar ve yaklaşık yüzde 90’ı ilk yıl içinde kendiliğinden düzelir. Gözde biriken ve yanağa akan yaş, kabuk ya da sarı-yeşil akıntı, yapışık ya da kızarık kapaklar görülebilir.[8]
Bebekte sulanmanın çocukluk çağı glokomu gibi daha seyrek ama ciddi nedenleri de olabileceği için sulanan göz mutlaka muayene edilmelidir.[8] Ayrıntılar için bebeklerde gözyaşı kanalı tıkanıklığı sayfasına bakabilirsiniz.
Muayenede neler yapılır?
Göz hekimi kapakları, kirpik diplerini ve göz yüzeyini biyomikroskopla (yarık lamba) inceler; korneanın etkilenip etkilenmediğine bakar.[4] Gerekirse göz yüzeyi boyalı damlayla değerlendirilir ve gözyaşı filminin ne kadar sürede bozulduğu ölçülür.[1] Sık göz kırpan çocukta görme keskinliği, gözlük ihtiyacı ve göz kaymasının da kontrol edilmesi gerekir.[3] Erişkinler için geliştirilen anketler ve test eşikleri çocuklarda her zaman doğrudan uygulanamaz; sonuçlar çocuğun yaşına göre yorumlanır.[2]
Muayeneye gitmeden önce not alın, muayenede sorun
- Yakınmalar ne zaman başladı; hangi saatlerde ve hangi ortamlarda artıyor (ekran, klima, dış ortam)?
- Günlük ekran süresi ne kadar; çocuk ekrana hangi mesafeden ve hangi yükseklikten bakıyor?
- Alerji, egzama, kepek ya da sık arpacık öyküsü var mı?
- Kullandığı ilaçlar, damlalar ve kontakt lens kullanımı.
- Yakınma kuruluktan mı, alerjiden mi, kapak kenarı iltihabından mı kaynaklanıyor?
- Gözlük ihtiyacı ya da göz kayması var mı?
- Evde kapak bakımını nasıl yapmalıyız, damlayı ne sıklıkta kullanmalıyız ve ne zaman kontrole gelmeliyiz?
Evde bakım ve tedavi
Tedavi önce nedene yöneliktir: alerji varsa alerjinin, kapak kenarı iltihabı varsa kapak bakımının düzenlenmesi gibi. Aşağıdaki adımlar hekiminizin önerisine göre uygulanır.
Ilık kompres ve kapak temizliği
Kapak kenarı iltihabında temel tedavi düzenli kapak bakımıdır: 5-10 dakika ılık kompres, ardından yağ bezlerinin salgısını boşaltmak için nazik kapak masajı ve pamuklu çubuk ya da kapak temizleme ürünleriyle kirpik diplerinin temizlenmesi.[4] Göz kapağı derisi ince ve hassastır; kompres cildi yakacak kadar sıcak olmamalıdır.[4][9] Yakınmalar düzeldiğinde de kapak bakımına devam etmek atakları azaltır; bakım bırakılınca yakınmalar sıklıkla geri gelir.[4] Kontakt lens kullanan çocuk, kapak temizliğinden önce lenslerini çıkarmalıdır.[4]
Suni gözyaşı damlaları çocuklarda kullanılır mı?
Kuruluk sürerse çocuk doktoru ya da göz hekimi nemlendirici damla önerebilir.[5] Suni gözyaşları kuru göz tedavisinin temel desteğidir.[9] Damlanın türü ve sıklığı hekimin önerisine göre belirlenir; damla günde altı kezden sık kullanılacaksa ya da koruyuculara karşı alerji varsa koruyucusuz ürünler önerilir.[7] Damlalığın ucunun göze ve kirpiklere değmemesine dikkat edin.
Reçeteli tedaviler
Kapak kenarı iltihabında hekim ilaçlı kapak mendilleri, kısa süreli antibiyotikli merhem ya da uzman gözetiminde steroid damla önerebilir. Daha büyük çocuklarda ve ergenlerde uzun süreli ağızdan ilaç gerekebilir; bu ilaçlar küçük çocuklarda genellikle kullanılmaz ve göz ekibince izlenir.[4] Steroid damlalar yalnız uzman gözetiminde kullanılmalı; eski bir şişeden kendi başınıza yeniden başlamayın.[4]
Omega-3 gibi takviyelerin kuru gözdeki yararı kesin değildir.[9] Çocuğunuza takviye vermeden önce hekiminize danışın.
Ekran kullanımı, okul ve ortam

- Her 20 dakikada bir, 20 saniye boyunca yaklaşık 6 metre uzağa baktırın; saatte en az 10 dakika ekrandan uzaklaşmasını sağlayın.[5]
- Ekrana bakarken bilinçli olarak göz kırpmayı hatırlatın.[5][6]
- Ekranı göz hizasının biraz altına yerleştirin.[5][10]
- Yatak odasında ekran bulundurmayın ve yatmadan bir saat önce ekranı bırakın; uyku düzeni de önemlidir.[5]
- Dış ortamda oyun zamanını destekleyin.[5]
- Kuru ve sıcak ortamlarda nemlendirici kullanın; duman ve tozdan uzak tutun.[9][4]
- Göz ovuşturmamasını ve ellerini sık yıkamasını hatırlatın.[4]
Okulda tahtayı görememe, okurken satır kaybetme ya da derste sık göz kırpma fark edilirse göz muayenesi gerekebilir. Göz sağlığı ile okul arasındaki ilişki için göz sağlığının okul başarısına etkisi sayfasına bakabilirsiniz.
Geçer mi, tedavi edilmezse ne olur?
Ekran ve ortamla ilgili kuruluk, tetikleyen alışkanlıklar ve ortam düzenlendiğinde azalabilir.[9] Kapak kenarı iltihabı ise uzun süreli bir durumdur ve zaman zaman alevlenebilir; düzenli kapak bakımıyla çocukların çoğu tedaviye iyi yanıt verir.[4] Korneayı etkileyen ve tedavi edilmeyen kapak kenarı iltihabı görmeyi azaltabileceği için, süren yakınmada muayene ve hekimin önerdiği kontroller önemlidir.[4] Çocukların genel göz sağlığı için bebek ve çocuk göz hastalıkları, kuru gözün bütün nedenleri ve erişkinlerdeki tedavisi için göz kuruluğu rehberine bakabilirsiniz. Muayene için iletişim sayfasından randevu alabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Göz kuruluğu için en iyi damla hangisi?
Herkes için en iyi tek bir damla yoktur; damlaların içeriği farklıdır ve seçim kuruluğun nedenine göre yapılır.[9] Çocuğunuz için uygun damlayı ve kullanım sıklığını muayeneden sonra hekiminiz önerir. Bu sayfada ürün ya da marka önerilmez.
Suni gözyaşı damlalarını SGK karşılıyor mu?
Geri ödeme koşulları ürüne ve güncel Sağlık Uygulama Tebliği düzenlemelerine göre değişebilir; bu sayfada kesin bilgi verilemez. Reçeteyi yazan hekim ve eczane güncel durumu söyleyebilir.
Göz kuruluğu çocuktan çocuğa bulaşır mı?
Göz kuruluğu ve kapak kenarı iltihabı bulaşıcı değildir.[4] Ancak kızarık, çapaklı ve sulanan göz bulaşıcı bir konjonktivit de olabileceği için muayenede ayrılması gerekir.
Kaynaklar
- Perez VL, Chen W, Craig JP, et al. TFOS DEWS III: Executive Summary. Am J Ophthalmol. 2025 (yayın öncesi kabul edilmiş sürüm). doi:10.1016/j.ajo.2025.09.035. https://doi.org/10.1016/j.ajo.2025.09.035
- Zou Y, Li D, Gianni V, et al. Prevalence of dry eye disease among children: a systematic review and meta-analysis. BMJ Open Ophthalmol. 2025;10:e002014. doi:10.1136/bmjophth-2024-002014. PMID: 39971589. https://doi.org/10.1136/bmjophth-2024-002014
- American Academy of Ophthalmology (AAO). Excessive Blinking in Children. 31.03.2025. https://www.aao.org/eye-health/diseases/excessive-blinking-children
- West Hertfordshire Teaching Hospitals NHS Trust. Blepharokeratoconjunctivitis (BKC) in children. Şubat 2026. https://www.westhertshospitals.nhs.uk/patients-and-visitors/patient-information-leaflets/blepharo-keratoconjunctivitis-bkc-children
- American Academy of Pediatrics (HealthyChildren.org). What Too Much Screen Time Does to Your Child's Eyes. Güncelleme 29.02.2024. https://www.healthychildren.org/English/health-issues/conditions/eyes/Pages/What-Too-Much-Screen-Time-Does-to-Your-Childs-Eyes.aspx
- AboutKidsHealth (The Hospital for Sick Children). Screen time: How to prevent digital eyestrain. Güncelleme 01.02.2022. https://www.aboutkidshealth.ca/screen-time-how-to-prevent-digital-eyestrain
- American Academy of Ophthalmology (AAO). What Is Dry Eye? 08.12.2025. https://www.aao.org/eye-health/diseases/what-is-dry-eye
- American Association for Pediatric Ophthalmology and Strabismus (AAPOS). Nasolacrimal Duct Obstruction. Güncelleme 09/2025. https://www.aapos.org/glossary/nasolacrimal-duct-obstruction
- Jones L, Craig JP, Markoulli M, et al. TFOS DEWS III: Management and Therapy. Am J Ophthalmol. 2025;279:289-386. doi:10.1016/j.ajo.2025.05.039. PMID: 40467022. https://doi.org/10.1016/j.ajo.2025.05.039
- NHS. Dry eyes. Son inceleme 06.01.2025. https://www.nhs.uk/symptoms/dry-eyes/
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerini tutmaz. Size uygun tanı ve tedavi, muayene sonrası hekiminiz tarafından belirlenir.
