İçeriğe geç
Cumhuriyet Mah. Annem Sk. No:4, Adapazarı / Sakarya bilgi@marmaragoz.com
Hastalık

Nistagmus (Göz Titremesi): Nedenleri ve Tedavisi

Nistagmus, gözlerin istemsiz ve tekrarlayan hareketidir; göz kapağı seğirmesinden farklıdır. Bebeklikte başlayabilir veya sonradan gelişebilir. Bulanık görme, çevrenin sallanması hissi ve başı çevirerek bakma görülebilir. Tedavi, nedene ve görme üzerindeki etkiye göre belirlenir. Yetişkinde aniden başlayan göz titremesi, özellikle baş dönmesi veya nörolojik belirtilerle birlikteyse acil değerlendirme gerektirir.[1][2][3]

Yazan: Marmara Göz Tıp MerkeziSite editörü: Seyfi Dertli (seyfi@marmaragoz.com)Son güncelleme:

Nistagmus (Göz Titremesi) — Sakarya Marmara Göz Tıp Merkezi
Tanım
Gözlerin istemsiz, tekrarlayan hareketi
Belirtiler
Bulanık görme, sallanma hissi, başı çevirerek bakma
Tanı
Göz muayenesi; bulgulara göre nörolojik ve iç kulak değerlendirmesi
Tedavi
Nedene ve görme üzerindeki etkiye göre belirlenir

Yetişkinde ani başlangıç: Aniden başlayan göz titremesi veya baş dönmesi, özellikle çift görme, baş ağrısı, denge kaybı, yüzde düşme, kol güçsüzlüğü ya da konuşma bozukluğuyla birlikteyse hemen 112’yi arayın veya en yakın acil serviste değerlendirilin. Belirtiler geçse de beklemeyin. Kendiniz araç kullanmayın; randevu, form veya WhatsApp yanıtı beklemeyin. Bu bulgular inme gibi acil nedenlerle ilişkili olabilir.[3][4]

Bebekte yeni fark edilen titreme: Ertelemeden göz hastalıkları uzmanına, mümkünse çocuk göz hastalıkları değerlendirmesine başvurun. Görsel takip bozukluğu ve eşlik eden nörolojik bulgular, altta yatan nedenin araştırılmasında önemlidir.[5][6][2] Bebek bakışını sabitlemiyor, nesneleri takip etmiyor veya başka nörolojik belirtiler gösteriyorsa güvenlik açısından bekletmeden göz acil servisine ya da en yakın acil servise başvurun.

Nistagmus nedir?

Nistagmusta hareket eden yapı gözün kendisidir. Gözler sağa ve sola, yukarı ve aşağı ya da dönme biçiminde hareket edebilir. Çoğunlukla iki göz etkilenir. Görme üzerindeki etkisi, başlangıç zamanı ve eşlik eden bulgular kişiden kişiye değişir; yalnızca hareketin görünüşünden neden anlaşılmaz.[1]

Günlük dilde “gözüm titriyor” ifadesi göz kapağındaki seğirme için de kullanılır. Ancak göz kapağı seğirmesi ile gözlerin istemsiz hareketi aynı durum değildir. Muayenede hareketin göz kapağında mı, gözün kendisinde mi olduğu açıklığa kavuşturulur.

Bebeklikte ve sonradan başlayan tipler

İnfantil nistagmus

Bebeklikte başlayan, yani infantil nistagmus çoğunlukla 6 hafta ile 3 ay arasında fark edilir. “Doğuştan” denmesi, titremenin doğum anında mutlaka görüleceği anlamına gelmez. Bazı bebeklerde görmeyi etkileyen bir göz hastalığı bulunurken, bazılarında belirgin bir neden saptanmaz. Nedeni belirlenemeyen bu gruba idiyopatik infantil nistagmus denir.[5][1][2]

Bebeklikte başlayan nistagmus her zaman ilerleyici bir hastalık anlamına gelmez. Bununla birlikte, nistagmusu olan her çocuk göz hastalıkları açısından değerlendirilmelidir. Ebeveynin yalnızca başlangıç yaşına bakarak durumun zararsız olduğuna karar vermesi uygun değildir.[6][2]

Edinsel nistagmus

Sonradan ortaya çıkan nistagmusa edinsel nistagmus denir. Altıncı ayda veya sonrasında başlayan göz titremesi bu kapsamda araştırılır. Çocuklukta da yetişkinlikte de görülebilir. Başlangıç zamanı, ilaç kullanımı, baş dönmesi ve nörolojik bulgular değerlendirmeye yön verir. Başlangıç yaşı tek başına nedeni göstermez.[5][2]

Göz titremesi neden olur?

Bebeklerde nistagmus; albinizm, doğuştan katarakt, optik sinir sorunları, retinayı etkileyen hastalıklar veya ağır kırma kusurlarıyla ilişkili olabilir. Kırma kusuru, gözün görüntüyü net odaklayamamasıdır. Bazı olgularda aile öyküsü vardır; bazı bebeklerde ise görme normal veya normale yakın olmasına rağmen nistagmus bulunur.[5][1][2]

Edinsel nistagmusun olası nedenleri arasında iç kulak ve denge sistemi hastalıkları, bazı ilaçların etkileri, alkol veya madde kullanımı, kafa travması, multipl skleroz, inme ve diğer beyin hastalıkları bulunur. Bu liste, göz titremesi yaşayan herkesin bu hastalıklardan birine sahip olduğu anlamına gelmez. Neden, öykü ve muayeneyle araştırılır; şüphelenilen bir ilaç kendi kendine kesilmemelidir.[5][1][6][2]

Nistagmusa şaşılık da eşlik edebilir. Ancak gözlerin istemsiz hareket etmesi ile gözlerin aynı hedefe hizalanamaması farklı bulgulardır; muayenede ayrı değerlendirilir.[5]

Belirtiler ve baş duruşu

Gözlerde görülebilen hareketlere bulanık görme, ışığa duyarlılık, baş dönmesi veya çevrenin sallanıyormuş gibi algılanması eşlik edebilir. Çevrenin hareket ettiği hissine osilopsi denir. İnfantil nistagmusta bu his genellikle yoktur; edinsel nistagmusta görülebilir. Osilopsinin olmaması, görmenin mutlaka normal olduğu anlamına gelmez.[5][1]

Bazı kişiler başını çevirerek veya eğerek daha rahat görür. Bunun nedeni, nistagmusun en az olduğu bir bakış yönünün bulunması olabilir. Bu yön “nötr nokta” veya “null nokta” olarak adlandırılır. Çocuğun daha iyi görmek için kullandığı baş duruşu zorla düzeltilmemelidir; bu, görmesini bulanıklaştırabilir.[5][2]

Ne zaman ve nereye başvurmalı?

Başlangıç ve eşlik eden bulgulara göre başvuru yolu
Bulgu Ne kadar hızlı? Nereye başvurmalı?
Bebekte yeni fark edilen göz titremesi Ertelemeden değerlendirme; bakışı sabitlememe, takip etmeme veya nörolojik bulgu varsa güvenlik açısından bekletmeden başvuru Göz hastalıkları uzmanı, mümkünse çocuk göz değerlendirmesi; uyarı bulgularında göz acil servisi ya da en yakın acil servis. Görsel takip ve nörolojik bulgular nedenin araştırılmasında önemlidir.[5][6][2]
Çocukta sonradan başlayan titreme Geciktirmeden değerlendirme; ani başlangıca denge kaybı, çift görme veya başka nörolojik bulgu eşlik ediyorsa acil Göz hastalıkları uzmanı ve çocuk hekimi; acil bulgularda en yakın acil servis.[5][2][3]
Yetişkinde aniden başlayan titreme veya baş dönmesi, özellikle ek nörolojik belirtilerle Hemen; belirtiler geçse de beklenmez 112 veya en yakın acil servis; kişi kendisi araç kullanmamalı.[3][4]
Yetişkinde uzun süredir bulunan, değişmeyen titreme ve yeni uyarı bulgusu olmaması Planlı göz muayenesi ve kişisel takip Göz hastalıkları uzmanı; bulgulara göre nöroloji veya kulak burun boğaz değerlendirmesi.[1][2]

Tanı ve tetkikler

Değerlendirmede titremenin ne zaman başladığı, sürekli olup olmadığı, hangi bakış yönünde değiştiği, kullanılan ilaçlar ve eşlik eden şikâyetler sorulur. Göz muayenesinde görme düzeyi, kırma kusurları, göz hareketleri ve gözün yapıları incelenir. Çocuklarda görsel takip ve görmeyi etkileyebilecek göz hastalıklarının araştırılması özellikle önemlidir.[5][1][6]

Bulgulara göre nörolojik muayene, iç kulak değerlendirmesi veya göz hareketlerinin kaydı gerekebilir. MR ve BT, göz titremesini doğrudan ölçmek için değil, beyinde veya ilgili yapılarda bir neden olup olmadığını araştırmak için kullanılır.[1] Her hastaya bütün tetkikler yapılmaz; ihtiyaç, başlangıç ve muayene bulgularına göre belirlenir.[5][1][6][2]

Muayene odasında sabit ışık hedefine bakarken göz titremesi değerlendirilen yetişkin kadın
Temsili, yapay zekâ ile oluşturulmuş muayene görselidir.

Çocuklardaki değerlendirmeye ilişkin genel bilgi için bebek ve çocuk göz hastalıkları rehberini inceleyebilirsiniz.

Tedavi seçenekleri ve sınırları

Tedavinin hedefi, mümkünse altta yatan nedeni ele almak, görmeyi desteklemek ve rahatsız edici belirtileri azaltmaktır. İnfantil nistagmusun tamamen durması beklenmeyebilir. Edinsel nistagmusta ise nedenin tedavisiyle düzelme görülebilir; bu, her neden ve her hasta için geçerli bir sonuç değildir.[1][6][2]

Nistagmusta düşünülebilen yaklaşımlar ve beklenti sınırları
Yaklaşım Amaç ve düşünülebileceği durum Sınırlılık veya risk
Gözlük veya kontakt lens Eşlik eden kırma kusurunu düzelterek daha net görmeyi desteklemek Nistagmusu tamamen ortadan kaldırmaz; bazı kişilerde hareketleri azaltabilir.[5][1]
Prizmalı gözlük Gözler yakına bakarken birbirine yöneldiğinde (yakınsama) titreme azalıyorsa görmeyi desteklemek için düşünülebilir Her nistagmus tipine uygun değildir; yararı muayeneyle değerlendirilir.[5]
İlaç Belirli nistagmus tiplerinde belirtileri azaltmak Erişkin konjenital nistagmusta yapılan randomize çalışmalarda gabapentin ve memantinin plaseboya göre görme keskinliğini ve titreme genliğini, yani hareketin büyüklüğünü iyileştirdiği bildirilmiştir. Çocuklarda çalışılmamıştır; sonuçlar çocuklara genellenemez. Klonazepam ve baklofen için sonuçlar karışıktır. Yan etkiler yararı sınırlayabilir.[5][2]
Botulinum toksini Seçilmiş, ağır belirtili olgularda osilopsiyi azaltmak Göz kapağı düşüklüğü, çift görme ve belirtilerde paradoksal kötüleşme kullanımı sınırlayabilir. Her hastaya uygun değildir.[5][2]
Göz kası cerrahisi Özellikle infantil olgularda, titremenin en az olduğu bakış yönünü düz karşıya yaklaştırarak baş duruşunu iyileştirmek Nistagmusu durdurmaz. Daha rahat baş duruşu veya görme yönünden beklenen yarar kişiye göre değişir.[5][1][2]

Bir yaklaşımın seçilmesi yalnızca titremenin görünür şiddetine bağlı değildir. Başlangıç tipi, neden, görme düzeyi, baş duruşu ve belirtilerin kişiyi ne kadar etkilediği birlikte değerlendirilir. İlaç veya girişim kararı bu genel bilgiler üzerinden kendi kendine verilmemelidir.[5][2]

Muayenede sorulabilecek sorular

  • Başlangıç öyküsü ve muayene bulguları infantil mi, edinsel nistagmusu mu düşündürüyor?
  • Görmeyi etkileyen başka bir göz hastalığı veya kırma kusuru var mı?
  • Nöroloji, iç kulak değerlendirmesi veya görüntüleme gerekiyor mu; hangi bulgu nedeniyle?
  • Önerilen tedavinin hedefi görmeyi, sallanma hissini veya baş duruşunu iyileştirmek mi?
  • Beklenen yarar ve yan etkiler neler; hangi değişiklikte yeniden başvurmalıyım?

Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.

Sık sorulan sorular

Ailede nistagmus yoksa bebekte yine de olabilir mi?

Evet. Aile öyküsü olası ilişkilerden yalnızca biridir. Görmeyi etkileyen göz hastalıklarıyla ilişkili veya belirgin bir neden bulunamayan infantil nistagmus da görülebilir.[1][2]

Yalnızca bir gözde titreme olması önemli mi?

Tek gözde nistagmus ayrıca değerlendirilir; optik sinir ve görme yolu bulguları varsa görüntüleme düşünülebilir. Tek başına bu bulgu belirli bir tanı koydurmaz.[5]

Kontrole giderken hangi bilgileri hazırlamalıyım?

Titremenin ilk fark edildiği zamanı, eskiye göre değişip değişmediğini, eşlik eden görme veya denge yakınmalarını ve kullanılan ilaçları belirtin. Bunlar değerlendirmeyi yönlendirir; acil belirtiler varsa bilgi hazırlamak için başvuruyu geciktirmeyin.[1][6][4]

Kaynaklar

  1. American Academy of Ophthalmology. What Is Nystagmus? Güncel sayfa; erişim 2026-10-26. https://www.aao.org/eye-health/diseases/what-is-nystagmus
  2. American Association for Pediatric Ophthalmology and Strabismus (AAPOS). Nystagmus. Güncel sayfa; erişim 2026-10-26. https://aapos.org/glossary/nystagmus
  3. Devlin S. Not so FAST: pre-hospital posterior circulation stroke. Br Paramed J. 2022;7(1):24-28. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9662151/
  4. National Health Service (UK). Stroke: Symptoms. Güncel sayfa; erişim 2026-10-26. https://www.nhs.uk/conditions/stroke/symptoms/
  5. American Academy of Ophthalmology (EyeWiki). Nystagmus. Güncel sayfa; erişim 2026-10-26. https://eyewiki.aao.org/Nystagmus
  6. MedlinePlus (ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi). Nystagmus. Güncel sayfa; erişim 2026-10-26. https://medlineplus.gov/ency/article/003037.htm

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerini tutmaz. Size uygun tanı ve tedavi, muayene sonrası hekiminiz tarafından belirlenir.

Yardım

Aradığınızı bulamadınız mı?

Dilediğiniz soruları doktorlarımıza sorabilirsiniz.

Yukarı

Tercihleriniz önemlidir. Harita, video ve site analitiği izniniz olmadan yüklenmez.

Bize ulaşın

Doktorumuza soru sorun

Acil durumlar için değildir. Ani görme kaybı, göz yaralanması, kimyasal temas veya şiddetli ağrıda en yakın acil servise başvurun ya da 112'yi arayın. Bu form çevrim içi muayene veya teşhis kanalı değildir.

Size dönebilmemiz için telefon veya e-postadan en az birini yazın.

Kimlik numarası, tetkik sonucu, reçete veya fotoğraf paylaşmayın. Gerekli bilgiler muayene sırasında değerlendirilir.

İlettiğiniz bilgiler sorunuzun yanıtlanması amacıyla işlenir. Ayrıntılar: KVKK Aydınlatma Metni.

Sorularınız 24 saat içinde yanıtlanır.