İçeriğe geç
Cumhuriyet Mah. Annem Sk. No:4, Adapazarı / Sakarya bilgi@marmaragoz.com
Hastalık

Hipermetropi nedir? Belirtileri, dereceleri ve tedavisi

Hipermetropi, gözün odaklama sistemi dinlenirken ışığın retina yerine retinanın arkasına odaklanmasıyla oluşan bir kırma kusurudur. En çok yakın görmeyi zorlaştırır; derece yükseldiğinde uzak görüş de bulanıklaşabilir. Çocuklarda gözlük gerekip gerekmediği yalnızca numaraya göre değil, damlalı muayene ve gözün görme gelişimiyle birlikte değerlendirilir.[1]

Yazan: Marmara Göz Tıp MerkeziSite editörü: Seyfi Dertli (seyfi@marmaragoz.com)Son güncelleme:

Hipermetropi — Sakarya Marmara Göz Tıp Merkezi
Etkilenen yapı
Gözün uzunluğu ve optik kırma gücü
Belirtiler
Yakını bulanık görme, göz yorgunluğu, baş ağrısı
Tanı
Göz muayenesi; çocuklarda sıklıkla damlalı ölçüm
Düzeltme
Gözlük, kontakt lens; uygun adaylarda cerrahi

Hipermetropi tek başına genellikle acil bir durum değildir. Ancak ani görme kaybı veya ani başlayan şiddetli göz ağrısı varsa aynı gün göz acil servisine ya da en yakın acil servise başvurun; yaşamı tehdit eden durumda 112’yi arayın.

Hipermetropi nasıl oluşur?

Gözün optik sistemi, ışığı retina üzerinde odaklayarak net görüntü oluşturur. Hipermetropide göz küresi normalden kısa olabilir veya kornea ile merceğin toplam kırma gücü gözün büyüklüğüne göre yetersiz kalabilir. Göz, özellikle genç yaşlarda, odaklama sistemini çalıştırarak bu farkı kısmen telafi edebilir.[1]

Bu nedenle hipermetropisi olan bir kişi her zaman belirgin bulanıklık yaşamaz. Odaklama çabası uzun süre devam ettiğinde yakın işlerde göz yorgunluğu, baş ağrısı veya netleştirme güçlüğü ortaya çıkabilir. Odaklama kapasitesi yaşla azaldığında daha önce fark edilmeyen hipermetropi daha belirgin hale gelebilir.[1]

Hipermetrop olan kişi nasıl görür?

Hipermetropi halk arasında bazen uzağı görememe olarak anlatılır. Bu tanım daha çok miyopiyle ilişkilidir. Hipermetropide temel zorluk çoğu kişide yakın görmededir. Düşük derecede gözün odaklama gücü bunu telafi edebilir; daha yüksek derecede yakın ve uzak görüntü birlikte bulanıklaşabilir.[1]

Belirtiler kişiye ve yaşa göre değişebilir. Yakın yazıları seçmekte zorlanma, kitabı veya telefonu uzaklaştırma, gözleri kısma, göz yorgunluğu, baş ağrısı ve odaklanma güçlüğü görülebilir. Kırma kusurlarında bulanık görmenin yanı sıra ışıkların çevresinde hale veya parlama da bildirilebilir.[2][3]

Hipermetropi dereceleri

Hipermetropi, gözlük reçetesinde artı işaretiyle ve diyoptri (D) birimiyle gösterilir. Sınırlar kaynağa göre değişir; sık kullanılan bir sınıflama aşağıdadır.[1]

Hipermetropi için kullanılan derece sınıflaması
Derece Kırma kusuru Ne anlama gelir?
Düşük +2,00 D’ye kadar Gözün odaklama gücü bazı kişilerde bulanıklığı telafi edebilir.
Orta +2,25 ile +5,00 D Yakın görme ve odaklama şikayetleri daha belirgin olabilir.
Yüksek +5,25 D ve üzeri Yakın ve uzak görme etkilenebilir; çocuklarda ayrıntılı değerlendirme önem kazanır.

Örneğin reçetede +2,25 D yazması, hipermetropinin bu sınıflamaya göre orta derece aralığında olduğunu gösterir. +4,00 D de bu sınıflamada orta aralıktadır. Bu sayı tek başına kişinin nasıl gördüğünü, gözlük gerekip gerekmediğini veya cerrahiye uygunluğunu belirlemez. Her iki göz arasındaki fark ve muayene bulguları da önemlidir.[1]

Çocuklarda hipermetropi

Çocuklarda hafif hipermetropi belirti vermeyebilir. Gözlük gerekip gerekmediği, çocuğun yaşı, görme keskinliği, iki gözün birlikte kullanımı, gözler arasındaki numara farkı, göz kayması ve muayene bulguları birlikte değerlendirilerek belirlenir. Her çocukta gözlük zorunlu değildir.[1]

Çocuklarda gözün odaklama gücünü geçici olarak gevşeten damlalarla yapılan sikloplejik, yani damlalı muayene, gerçek kırma kusurunu değerlendirmede sık kullanılır. Gözlük önerilmişse hekimin belirlediği kullanım düzenine uyulmalıdır; gözlük kararı ve kontrol planı çocuğun kişisel bulgularına göre verilir.[1]

İki randomize çalışmada, 1-2 ve 3-5 yaşlarında, +3,00 ile +6,00 D arasında hipermetropisi olan çocuklarda hemen gözlük verilmesi ile dikkatli izlem karşılaştırılmıştır. İlk çalışmada şaşılık yoktu; 3-5 yaş grubundaki çalışmada görme keskinliği ve iki gözle görme normaldi. Bu çalışmalarda hemen gözlük verilmesinin dikkatli izleme karşı kesin üstünlüğü gösterilememiştir. Bulgular, şaşılığı, görme düşüklüğü veya gözler arasında belirgin numara farkı olan çocuklara doğrudan genellenemez. Çalışmalarda izlem sırasında kötüleşme olan çocuklara gözlük verilmiştir.[4][5]

Hipermetropi bazı çocuklarda içe doğru göz kayması ve göz tembelliğiyle ilişkili olabilir. Ancak her göz kaymasının nedeni hipermetropi değildir ve göz kayması her zaman göz hastalıkları değerlendirmesi gerektirir. Bu konular için şaşılık ve göz kayması rehberine ve göz tembelliği rehberine bakabilirsiniz.[1]

Bebek veya çocukta göz kayması, yakın işlerde zorlanma, baş ağrısı ya da görmede azalma fark edilirse göz hastalıkları değerlendirmesini ertelemeyin. Şikayetlerin nedeni yalnızca hipermetropi olmayabilir; gözlük gereksinimi muayeneyle belirlenir.[1][3]

Çocuğunuz için muayenede sorabileceğiniz sorular

  • Damlalı muayene gerekli mi?
  • Gözlük şimdi mi gerekli, yoksa dikkatli izlem uygun olabilir mi?
  • Gözler arasında numara farkı veya göz tembelliği riski var mı?
  • Göz kayması varsa bunun hipermetropiyle ilişkisi nasıl değerlendiriliyor?
  • Kontrolün zamanlaması hangi bulgulara göre belirlenecek?

Hipermetropi nasıl teşhis edilir?

Tanı, görme keskinliği ve kırma kusurunun değerlendirildiği göz muayenesiyle konur. Gerektiğinde gözün odaklama gücünü geçici olarak gevşetmek için damlalı muayene yapılır. Genç yaşta odaklama sistemi hipermetropinin bir bölümünü örtebilir; damlalı muayeneyle ortaya çıkan bu bölüm gizli, yani latent hipermetropi olarak adlandırılır. Özellikle çocuklarda yalnızca otomatik cihaz ölçümüne veya evde yapılan bir görme denemesine dayanarak gözlük kararı verilmemelidir.[1]

Hipermetropi için düzeltme seçenekleri

Hipermetropi için gözlük ve kontakt lens seçeneklerini inceleyen yetişkin ile hekimin elleri

Tedavinin amacı ışığın retina üzerinde daha doğru odaklanmasını sağlamaktır. Gözlük ve kontakt lens optik düzeltme sağlar. Cerrahi seçenekler ise gözün yapısı, kırma kusurunun derecesi, yaş, beklentiler ve riskler değerlendirilerek bazı kişilerde gündeme gelebilir.[1][2]

Hipermetropide başlıca düzeltme seçenekleri
Seçenek Temel yararı Sınırlılık ve karar noktası
Gözlük Artı, yani konveks camlarla ışığın odaklanmasına yardımcı olur. Takıldığı sürece optik düzeltme sağlar. Çocuklarda gerekip gerekmediği muayene bulgularına göre belirlenir.[1]
Kontakt lens Göz yüzeyinde optik düzeltme sağlar ve bazı kişilerde gözlüğe alternatif olabilir. Nadir ama ciddi kornea enfeksiyonu riski vardır; hijyen ve takip önemlidir.[2][6]
Kornea lazeri Kornea şekli değiştirilerek kırma kusurunun azaltılması amaçlanır. Hipermetropide uygunluk sınırlıdır. Yüzey lazeri istisnai bir seçenektir; etkinlik ve güvenlik kanıtı sınırlıdır, korneada bulanıklık riski dikkate alınır.[7]
Göz içi lens Seçilmiş durumlarda göz içine bir lens yerleştirilmesi veya doğal merceğin değiştirilmesi düşünülebilir. Cerrahi bir seçenektir. Doğal mercek korunarak lens eklenmesi ile doğal merceğin değiştirilmesi aynı işlem değildir; uygunluk muayeneyle belirlenir.[1]

Kornea lazerinin yöntemleri, uygunluk ölçütleri ve riskleri için göz lazer ameliyatı rehberine ve yüzey lazeri hakkında genel bilgi için No Touch lazer sayfasına bakabilirsiniz. Göz içi lens seçenekleri için göz içi mercek seçeneklerine ve fakik göz içi lens rehberine geçebilirsiniz. Bu sayfalar genel bilgilendirme sağlar; kişisel uygunluk muayeneyle belirlenir.

Hipermetropi, presbiyopi ve astigmatizma farkı

Hipermetropi gözün yapısı ve optik gücüyle ilişkili bir kırma kusurudur. Presbiyopi ise yaşla birlikte göz merceğinin yakın odaklama kapasitesinin azalmasıdır. İkisi birlikte bulunabilir. Düzeltilmemiş hipermetropisi olan kişiler, yaşa bağlı yakın görme güçlüğünü daha belirgin hissedebilir. Presbiyopi hakkında ayrıntı için presbiyopi rehberini inceleyebilirsiniz.[8][9]

Astigmatizma, kornea veya merceğin şeklinin farklı yönlerde aynı olmamasıyla ilişkilidir. Hipermetropiyle birlikte görülebilir; bu durumda reçetede küresel artı değerine ek olarak silindir ve aks bilgileri bulunabilir. Astigmatizma, hipermetropinin derecesi veya tedavisiyle aynı kavram değildir.[10][11]

Gözlük reçetesindeki derece, kişinin görme deneyimini tek başına açıklamaz. Yaş, gözler arasındaki fark, odaklama gücü, göz tembelliği veya şaşılık gibi bulgular değerlendirmeye dahil edilir.[1]

Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.

Sık sorulan sorular

Hipermetropi zamanla geçer mi, ilerler mi?

Çocuklukta gözün büyümesiyle hipermetropi derecesi azalabilir, ancak bu her çocukta aynı şekilde olmaz. Yetişkinlerde numara değişmese bile odaklama gücündeki yaşa bağlı azalma şikayetleri daha belirgin hale getirebilir. Şikayet artışı, numaranın mutlaka ilerlediği anlamına gelmez; değişiklikler göz muayenesiyle değerlendirilmelidir.[1]

Bebeklerde hipermetropi normal mi?

Zamanında doğan bebeklerin çoğunda hafif hipermetropi bulunur. Bu, her bebeğin gözlük kullanması gerektiği anlamına gelmez. Gözlük gereksinimi, görme gelişimi, göz kayması ve damlalı muayene bulgularına göre belirlenir.[1]

Hipermetropi ameliyatla düzelir mi?

Bazı yetişkinlerde cerrahiyle kırma kusurunun azaltılması düşünülebilir; ancak ameliyat herkese uygun değildir. Hipermetropide yüzey lazeri sınırlı ve istisnai bir seçenektir. Göz içi lens ameliyatları da farklı değerlendirmeler gerektirir. Yöntem seçimi, göz numarasından tek başına çıkarılamaz; yararlar, riskler ve gözün yapısı birlikte değerlendirilir.[1][7]

Hipermetropi hakkında değerlendirme veya çocuklarda görme muayenesi için göz muayenesi bilgilerine bakabilirsiniz.

Kaynaklar

  1. EyeWiki (AAO). Hyperopia. 2026. https://eyewiki.org/Hyperopia
  2. NHS. Long-sightedness. https://www.nhs.uk/conditions/long-sightedness/
  3. National Eye Institute (NIH). Refractive Errors. https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/refractive-errors
  4. Pediatric Eye Disease Investigator Group; Kulp MT, Holmes JM ve ark. A Randomized Clinical Trial of Immediate versus Delayed Glasses for Moderate Hyperopia in 1- and 2-Year-Olds. Ophthalmology. 2019. DOI: 10.1016/j.ophtha.2018.12.049. PMID: 30615896. https://doi.org/10.1016/j.ophtha.2018.12.049
  5. Holmes JM, Kulp MT ve ark.; PEDIG. A Randomized Clinical Trial of Immediate Versus Delayed Glasses for Moderate Hyperopia in Children 3 to 5 Years of Age. Am J Ophthalmol. 2019. DOI: 10.1016/j.ajo.2019.06.021. PMID: 31255587. https://doi.org/10.1016/j.ajo.2019.06.021
  6. Bullimore MA, Saunders KJ, Baraas RC ve ark. IMI-Interventions for Controlling Myopia Onset and Progression 2025. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2025;66(12):39. DOI: 10.1167/iovs.66.12.39. PMID: 40960225. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12448128/
  7. Avrupa Katarakt ve Refraktif Cerrahlar Derneği (ESCRS). ESCRS Recommendations for Refractive Surgery. 2026. https://www.escrs.org/escrs-recommendations-for-refractive-surgery
  8. National Eye Institute (NIH). Presbyopia. https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/presbyopia
  9. EyeWiki (AAO). Presbyopia. 2026. https://eyewiki.org/Presbyopia
  10. National Eye Institute (NIH). Astigmatism. https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/astigmatism
  11. American Academy of Ophthalmology. What Is Astigmatism? (Astigmatism Explained). https://www.aao.org/eye-health/diseases/what-is-astigmatism

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerini tutmaz. Size uygun tanı ve tedavi, muayene sonrası hekiminiz tarafından belirlenir.

Yardım

Aradığınızı bulamadınız mı?

Dilediğiniz soruları doktorlarımıza sorabilirsiniz.

Yukarı

Tercihleriniz önemlidir. Harita, video ve site analitiği izniniz olmadan yüklenmez.

Bize ulaşın

Doktorumuza soru sorun

Acil durumlar için değildir. Ani görme kaybı, göz yaralanması, kimyasal temas veya şiddetli ağrıda en yakın acil servise başvurun ya da 112'yi arayın. Bu form çevrim içi muayene veya teşhis kanalı değildir.

Size dönebilmemiz için telefon veya e-postadan en az birini yazın.

Kimlik numarası, tetkik sonucu, reçete veya fotoğraf paylaşmayın. Gerekli bilgiler muayene sırasında değerlendirilir.

İlettiğiniz bilgiler sorunuzun yanıtlanması amacıyla işlenir. Ayrıntılar: KVKK Aydınlatma Metni.

Sorularınız 24 saat içinde yanıtlanır.