İçeriğe geç
Cumhuriyet Mah. Annem Sk. No:4, Adapazarı / Sakarya bilgi@marmaragoz.com
Hastalık

Gözyaşı yolları hastalıkları: belirtiler, dakriyosistit ve tedavi

Gözyaşı yolları hastalıkları, gözyaşının buruna akışını bozan daralma, tıkanıklık ve gözyaşı kesesi enfeksiyonlarını kapsar. Sulanma ve yapışkan akıntı görülebilir; ancak her sulanma kanal tıkanıklığı değildir. Gözün buruna yakın köşesinde ağrılı, kızarık şişlik dakriyosistit belirtisi olabilir ve aynı gün değerlendirme gerektirir. Tedavi, enfeksiyonun varlığına ve tıkanıklığın yerine göre belirlenir.[1][2]

Yazan: Marmara Göz Tıp MerkeziSite editörü: Seyfi Dertli (seyfi@marmaragoz.com)Son güncelleme:

Gözyaşı Yolları Hastalıkları — Sakarya Marmara Göz Tıp Merkezi
Etkilenen yapı
Gözyaşı boşaltım yolları ve gözyaşı kesesi
Belirtiler
Sulanma, yapışkan akıntı, iç köşede ağrılı şişlik
Acil durum
Ağrılı kızarık şişlik veya çocukta kese enfeksiyonu şüphesinde aynı gün değerlendirme
Tanı
Göz ve gözyaşı yollarının muayenesi, uygun durumda nazik yıkama

Aynı gün değerlendirme: Gözün buruna yakın köşesinde yeni başlayan ağrılı, kızarık şişlik varsa aynı gün göz acil servisi veya en yakın acil servise başvurun. Ateş, belirgin genel durum bozukluğu veya apse şüphesinde gecikmeyin. Çocuklarda gözyaşı kesesi enfeksiyonu şüphesi de aynı gün acil değerlendirme gerektirir. Rutin randevuyu, mesainin başlamasını veya mesaj yanıtını beklemeyin.[2]

Gözyaşı yolları nasıl çalışır?

Gözyaşının üretildiği bez ile gözyaşını buruna taşıyan yollar farklı yapılardır. Gözyaşı, göz yüzeyinden kapakların buruna yakın kenarındaki iki küçük açıklığa geçer. Bu açıklıklara punktum denir. Ardından kısa kanalcıklardan gözyaşı kesesine, oradan da nazolakrimal kanal adı verilen yolla buruna ulaşır.[1]

Her göz sulanması tıkanıklık mıdır?

Hayır. Göz sulanması, tıbbi adıyla epifora, tek başına kanal tıkanıklığını kanıtlamaz. Sulanmanın kanal dışındaki nedenleri de değerlendirilmelidir. Bu nedenle yalnızca sulanmayı durdurmaya çalışmak yerine nedenini ayırt etmek gerekir.[1]

Sulanmanın diğer nedenlerinin değerlendirilmesi hakkında göz kuruluğu rehberinde de bilgi bulabilirsiniz. Göz ve gözyaşı yollarının muayenesi yapılmadan, sulanma için doğrudan kanal ameliyatı kararı verilmez.[1]

Belirtiler ve başvuru zamanı

Gözyaşı yolunda daralma veya tıkanıklık olduğunda sulanma yalnızca soğuk ve rüzgârlı havalarda belirginleşebilir ya da sürekli hale gelebilir. Yapışkan akıntı, kapakların birbirine yapışması, tekrarlayan enfeksiyon ve sulanmaya bağlı bulanık görme eşlik edebilir. Bu belirtiler muayenede birlikte değerlendirilir.[1]

Göz sulanmasında hangi durumda nereye başvurmalı?
Bulgu Ne kadar hızlı? Başvuru yolu
Uzun süredir devam eden sulanma veya yapışkan akıntı; yeni ağrılı kızarık şişlik yok Rutin muayene planlayın; yeni ağrılı kızarık şişlik gelişirse beklemeyin. Göz hastalıkları muayenesi.[1][2]
Gözün buruna yakın köşesinde yeni ağrılı, kızarık şişlik Aynı gün. Göz acil servisi veya en yakın acil servis.[2]
Şişliğe ateş, belirgin genel durum bozukluğu veya apse şüphesinin eşlik etmesi Gecikmeden acil değerlendirme. Göz acil servisi veya en yakın acil servis.[2]
Çocukta gözyaşı kesesi enfeksiyonu şüphesi Aynı gün acil değerlendirme. Göz acil servisi veya en yakın acil servis; gerektiğinde çocuk hastalıkları değerlendirmesi.[2]

Gözyaşı yollarında tıkanıklık hangi nedenlerle olur?

Tıkanıklık doğuştan olabilir; bebeklerdeki gelişimsel tıkanıklığın ayrıntıları ayrı bir değerlendirme gerektirir. Yetişkinlerde gözyaşı kanalı enfeksiyon, yaralanma veya tümör nedeniyle zarar görebilir. Bu nedenler her sulanan gözde bulunmaz; nedeni muayene belirler.[3]

Yetişkinlerde tedavinin amacı yalnızca kanalı açmak olmayabilir; altta yatan neden de ele alınır. Sonuç, nedene ve tıkanıklığın ne kadar süredir bulunduğuna bağlıdır. Sulanma uzun sürüyorsa ya da gözün iç köşesi veya burun çevresinde büyüyen bir şişlik fark edilirse değerlendirme geciktirilmemelidir; tümör olasılığında erken tedavi önem taşır.[3]

Tıkanıklık ve kese enfeksiyonu neden ilişkilidir?

Gözyaşı boşaltım yolundaki daralma veya tıkanıklık, gözyaşının buruna akmasını zorlaştırır. Daralmış bir kanal, gözyaşı kesesinin genişlemesine ve içinde mukus birikmesine neden olabilir. Bu durumun ardından kese enfeksiyonu gelişebilir. Muayenenin amacı tıkanıklığın varlığını ve sulanmanın diğer olası nedenlerini değerlendirmektir.[1]

Dakriyostenoz ve dakriyosistit arasındaki fark

Dakriyostenoz, gözyaşı boşaltım yolundaki daralma veya tıkanıklığı ifade eder. Dakriyosistit ise gözyaşı kesesinin enfeksiyonudur. Birbirleriyle ilişkili olabilirler, ancak aynı anlama gelmezler: tıkanıklık sulanma yapabilir; kese enfeksiyonu geliştiğinde burun yanında, gözün iç köşesine yakın ağrı, kızarıklık ve şişlik ön plana çıkar.[1][2]

Göz pınarındaki her şişlik dakriyosistit değildir; çevre dokuların enfeksiyonları ve başka durumlar ayırıcı tanıda değerlendirilir.[2]

Akut enfeksiyon nasıl ele alınır?

Tedavi, enfeksiyonun şiddetine ve kişinin genel durumuna göre belirlenir. Antibiyotik tedavisi gerekebilir; yetişkinlerde çoğunlukla ağızdan antibiyotik, bazı durumlarda ise cerrahi drenaj gündeme gelebilir. Ağır enfeksiyonda hastanede tedavi gerekebilir. Bu bilgiler, kendi kendine ilaç başlama talimatı değildir.[2][3]

Akut enfeksiyon sırasında gözyaşı yoluna yıkama veya sondalama yapılmaz; bu işlemler enfeksiyonun yayılmasına yol açabilir. Kendi başınıza ilaç başlamayın, sondalama veya yıkama denemeyin; önce değerlendirmeye başvurun. Enfeksiyon kontrol altına alındıktan sonra altta yatan tıkanıklığın tedavisi ayrıca planlanır.[2]

Tıkanıklık nasıl değerlendirilir?

İlk adım gözün ve gözyaşı boşaltım sisteminin muayenesidir. Amaç, sulanmanın kanal sorunundan mı yoksa başka bir nedenden mi kaynaklandığını anlamaktır.[1]

Uygun durumda gözyaşı yollarına steril serum fizyolojikle nazik yıkama yapılabilir. Bu işlem, yolda daralma veya tıkanıklık olup olmadığının değerlendirilmesine yardımcı olur. Her sulanan göze aynı işlem uygulanmaz; özellikle akut enfeksiyon varsa yıkama ertelenir.[1][2]

Tedavi neye göre seçilir?

Her hastanın ameliyat olması gerekmez. Karar; şikâyetin günlük yaşama etkisi, muayene bulguları, enfeksiyon varlığı ve boşaltım yolundaki soruna göre verilir. Tedavinin hedefi bazen sulanmanın kanal dışındaki nedenini ele almak, bazen enfeksiyonu kontrol etmek, bazen de gözyaşı için yeni bir akış yolu oluşturmaktır.[1][2]

Gözyaşı yolu sorunlarında tedavi amaçları ve sınırlar
Yaklaşım Amaç Önemli sınır
İzlem veya sulanmanın diğer nedenlerine yönelik tedavi Gereksiz kanal girişiminden kaçınmak, şikâyetin gerçek nedenini ele almak.[1] Enfeksiyon şüphesi varsa rutin izlem yeterli değildir.[2]
Akut dakriyosistit tedavisi Kese enfeksiyonunu kontrol altına almak. Enfeksiyonun düzelmesi, altta yatan tıkanıklığın açıldığı anlamına gelmez.[2]
DSR veya DCR ameliyatı Gözyaşı kesesi ile burun arasında tıkalı kanalı atlayan yeni yol oluşturmak. Sulanmanın tamamen geçmesi garanti değildir; yeni yol yeniden kapanabilir.[1]
Silikon tüp desteği Seçilmiş ameliyatlarda oluşturulan yolun açık kalmasına destek olmak. Her ameliyatta gerekli değildir; yararı yönteme göre farklılık gösterir.[4]

DSR ameliyatı ve yöntem farkları

Dakriyosistorinostomi, Türkçede DSR, uluslararası kaynaklarda DCR olarak kısaltılır. Ameliyat, tıkalı doğal kanalı kullanmak yerine gözyaşı kesesiyle burun boşluğu arasında yeni bir bağlantı oluşturur. Bu işlem, gözyaşı üreten bezin ameliyatı değildir.[1]

DSR sonrasında çoğu hastada sulanmanın belirgin azalması beklenir; tamamen geçmesi garanti değildir.[1]

  • Eksternal DSR: Burun yanında cilt kesisiyle yapılır. Kesi yerinde iz kalabilir.[1]
  • Endoskopik DSR: Burun içinden uygulanır; dışarıdan görülen cilt kesisi bulunmaz.[1]

Bir sistematik derlemede endoskopik ve eksternal DCR arasında cerrahi başarı benzer bulunmuştur. Bununla birlikte endoskopik yöntem ile lazer yardımlı endoskopik yöntem aynı değildir. Lazer yardımlı yöntemi inceleyen başka bir derlemede, eksternal yönteme göre daha düşük başarı bildirilmiştir. Bu bulgular, tek bir yaklaşımı herkes için üstün ilan etmeyi desteklemez.[5][6]

Bu derlemeler farklı çalışmaları bir araya getirir; sonuçları tek bir araştırmada bütün yöntemler doğrudan karşılaştırılmış gibi değerlendirmemek gerekir. Yöntem seçimi kişinin bulguları ve uygulanacak tekniğin özellikleriyle birlikte yapılmalıdır. Dışarıdan kesi bulunmaması tek başına daha iyi sonuç veya daha hızlı iyileşme garantisi değildir.[1][5][6]

Silikon tüp her zaman gerekir mi?

Ameliyat sırasında ince silikon tüp yerleştirilebilir, ancak bu her hastada zorunlu değildir. Randomize çalışmaların bir meta-analizinde tüpün yararı eksternal DCR için daha belirgin bulunmuş, endoskopik DCR için aynı netlikte gösterilememiştir. En uygun tüp kalış süresi de kesinleşmiş değildir; çıkarılma zamanı kişisel ameliyat ve takip planına göre belirlenir.[1][4]

Riskler ve takip

DSR sonrasında şişlik, morarma, burun kanaması, enfeksiyon ve eksternal yöntemde kesi izi görülebilir. Oluşturulan açıklığın iyileşme sırasında kapanması nedeniyle sulanma devam edebilir veya tekrar başlayabilir; bazı durumlarda yeniden girişim gerekebilir. Yoğun veya durmayan burun kanamasında acil servise başvurulmalıdır.[1]

Kontrollerin amacı belirtilerin seyrini, yeni yolun durumunu ve varsa tüpü değerlendirmektir. Tüpün çıkarılması dahil takip adımları kişiye özel planlanır. Başka bir hastanın kontrol veya tüp çıkarma takvimi kendi bakım planınızın yerine geçemez.[1][4]

Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.

Bebeklerde gözyaşı kanalı tıkanıklığı

Bebeklerde sulanma ve çapaklanmanın değerlendirilmesi yetişkinlerden ayrıdır; ayrıntılar için bebeklerde gözyaşı kanalı tıkanıklığı sayfasına bakabilirsiniz. Gözün iç köşesinde ağrılı, kızarık şişlik veya gözyaşı kesesi enfeksiyonu şüphesi varsa aynı gün göz acil servisine veya en yakın acil servise başvurun.[2]

Muayeneye hazırlık

Muayenede şikâyetinizi anlatmayı kolaylaştırmak için sulanmanın ne zaman başladığını, hangi gözde olduğunu ve akıntı veya ağrılı şişlik yaşayıp yaşamadığınızı not edebilirsiniz. Gözyaşı yollarının ilişkili olduğu alan hakkında oküloplasti rehberinden bilgi alabilirsiniz.

Muayenede sorulabilecek sorular

  • Sulanmanın kaynağı göz yüzeyi mi, gözyaşı boşaltım yolu mu?
  • Tıkanıklık hangi düzeyde ve enfeksiyon eşlik ediyor mu?
  • İzlem benim için uygun mu; girişim hangi amaçla öneriliyor?
  • DSR öneriliyorsa hangi yöntem neden düşünülüyor?
  • Silikon tüp gerekli mi; kontrol ve çıkarılma planı nasıl olacak?
  • Sulanma devam ederse hangi nedenler yeniden değerlendirilecek?

Sık sorulan sorular

Gözyaşı yolu yıkaması ile DSR aynı işlem midir?

Hayır. Yıkama, uygun durumda boşaltım yolundaki daralma veya tıkanıklığı değerlendirmeye yardımcı olur. DSR ise gözyaşı kesesiyle burun arasında yeni yol oluşturan ameliyattır. Akut enfeksiyon sırasında yıkama yapılmaz.[1][2]

Enfeksiyon tedavisiyle ağrının geçmesi kanalın açıldığını gösterir mi?

Tek başına göstermez. Enfeksiyonun kontrolü ile altta yatan tıkanıklığın değerlendirilmesi ayrı basamaklardır. Şikâyetler hafiflese bile önerilen değerlendirme ve takip sürdürülmelidir.[2]

Daha önce DSR yapıldıysa yeniden sulanma değerlendirilebilir mi?

Evet. Oluşturulan açıklık yeniden kapanabilir veya sulanmanın kanal dışındaki nedenleri bulunabilir. Yeniden ameliyat otomatik bir sonraki adım değildir; önce göz ve boşaltım sistemi tekrar değerlendirilir.[1]

Muayene planlaması için iletişim sayfasından bilgi alabilirsiniz.

Kaynaklar

  1. British Oculoplastic Surgery Society. Watery Eye (nasolacrimal duct obstruction, DCR). Hasta bilgi sayfası. 2026. https://www.bopss.co.uk/public-information/common-conditions/watery-eye/
  2. NHS Scotland, Scottish Primary Care Eye Care Guidelines. 2.3 Dacryocystitis, Acute. 2026. https://www.eyes.nhs.scot/eyecare-guidelines/section-2-orbitlacrimal-system/23-dacryocystitis-acute/
  3. MedlinePlus (ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi). Blocked tear duct. 2026. https://medlineplus.gov/ency/article/001016.htm
  4. Lin TT, Liu CH, Hsu YM ve ark. Outcomes of dacryocystorhinostomy with or without stent insertion: A systematic review and meta-analysis. 2026. doi:10.1007/s00417-025-07016-z; PMID 41217508. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41217508/
  5. Liu S, Zhang H, Zhang YR, Chen LJ, Yu XY. The efficacy of endoscopic dacryocystorhinostomy in the treatment of dacryocystitis: A systematic review and meta-analysis. 2024. doi:10.1097/MD.0000000000037312; PMID 38489695. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38489695/
  6. Panda BB, Nayak B, Mohapatra S, Thakur S, Vishwanath S. Success and complications of endoscopic laser dacryocystorhinostomy vs. external dacryocystorhinostomy: A systematic review and meta-analysis. 2023. doi:10.4103/IJO.IJO_3334_22; PMID 37787224. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37787224/

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerini tutmaz. Size uygun tanı ve tedavi, muayene sonrası hekiminiz tarafından belirlenir.

Yardım

Aradığınızı bulamadınız mı?

Dilediğiniz soruları doktorlarımıza sorabilirsiniz.

Yukarı

Tercihleriniz önemlidir. Harita, video ve site analitiği izniniz olmadan yüklenmez.

Bize ulaşın

Doktorumuza soru sorun

Acil durumlar için değildir. Ani görme kaybı, göz yaralanması, kimyasal temas veya şiddetli ağrıda en yakın acil servise başvurun ya da 112'yi arayın. Bu form çevrim içi muayene veya teşhis kanalı değildir.

Size dönebilmemiz için telefon veya e-postadan en az birini yazın.

Kimlik numarası, tetkik sonucu, reçete veya fotoğraf paylaşmayın. Gerekli bilgiler muayene sırasında değerlendirilir.

İlettiğiniz bilgiler sorunuzun yanıtlanması amacıyla işlenir. Ayrıntılar: KVKK Aydınlatma Metni.

Sorularınız 24 saat içinde yanıtlanır.