Ameliyat sonrası görmede azalma, geçmeyen şiddetli ağrı, artan kızarıklık veya akıntı olursa kontrol randevusunu beklemeyin; aynı gün veya hemen göz hekimine başvurun. Şiddetli göz ağrısı, bulantı, kızarıklık ve bulanık görme akut açı kapanmasını düşündürebilir; bu belirtilerde hemen göz hekimine veya acil servise başvurun.[1][9][12]
Glokom ameliyatı ne zaman düşünülür?
Cerrahi, ilaç veya lazer tedavisinin görmeyi korumada yetersiz kalacağı düşünüldüğünde gündeme gelir. Göz içi basıncı hedefin üzerinde kalabilir, görme alanı kaybı ilerleyebilir veya damlalar tolere edilemeyebilir. İleri glokomda cerrahiyi yalnızca son seçenek olarak geciktirmek uygun olmayabilir. Karar; glokomun türü ve evresi, hedef basınç, önceki işlemler, ilaç kullanımı, eşlik eden durumlar ve kişinin tercihleri birlikte değerlendirilerek verilir.[1][2]
Ameliyatın amacı nedir?
Glokom cerrahisinin temel amacı göz içi basıncını düşürerek kalan görmeyi korumaktır. Glokom nedeniyle kaybedilmiş görme geri kazanılamaz; ameliyat görmeyi doğrudan düzeltme işlemi değildir. Hedef basınç herkes için aynı değildir. Ameliyattan sonra ek damla, başka bir işlem veya uzun dönem glokom takibi gerekebilir.[1][9][11]
Glokom ameliyatında hangi yöntemler vardır?

| Seçenek | Ne yapar? | Hangi durumda düşünülebilir? | Sınırları ve önemli riskleri |
|---|---|---|---|
| Trabekülektomi | Göz içi sıvısı için sklera ile konjonktiva altı arasında korumalı yeni bir çıkış yolu oluşturur. | Açık açılı glokomda başlangıç cerrahi seçeneklerinden biri olabilir. Daha belirgin basınç düşüşü gereken uygun gözlerde değerlendirilir. | Yakın takip gerektirir. Sızıntı, enfeksiyon, göz içi basıncının çok düşmesi, kanama, basıncın yüksek kalması ve katarakt ilerlemesi görülebilir.[1][4] |
| Drenaj tüpü | Göz içi sıvısını bir tüp aracılığıyla göz üzerindeki bir plağa yönlendirir. | Trabekülektominin başarısız olma riskinin yüksek olduğu, standart cerrahinin başarısız olduğu veya uygun olmadığı bazı hastalarda düşünülebilir. | Ek ilaç gerekebilir. Sığ ön kamara, koroid efüzyonu, hifema, kalıcı kornea ödemi ve başka komplikasyonlar bildirilen sorunlar arasındadır.[1][4][6] |
| MIGS | Genellikle göz içinden uygulanan, bleb oluşturmayan ve sıvı akışını artırmayı amaçlayan daha az invaziv işlemlerin genel adıdır. | Daha çok hafif veya orta evre glokomda, uygun hastalarda ve bazen katarakt cerrahisiyle birlikte ele alınabilir. | Basınç düşüşü genellikle daha sınırlıdır. Uzun dönem güvenlik, ilaçsızlık ve trabekülektomiye üstünlük açısından kanıtlar sınırlıdır.[1][7][8] |
| Non-penetran veya siklodestrüktif işlemler | Bazı yöntemler sıvı akışını artırmayı, siklodestrüktif lazer ise sıvı üretimini azaltmayı amaçlar. | Seçilmiş hastalarda, filtrasyon cerrahisinin uygun olmadığı veya başarısız olduğu durumlarda gündeme gelebilir. | Etki ve risk yönteme, glokomun türüne ve önceki işlemlere göre değişir. Tek bir seçenek bütün hastalara uygulanmaz.[1][2] |
Trabekülektomi nedir?
Trabekülektomide sklerada korumalı bir kapakçık ve göz içi sıvısı için yeni bir geçiş oluşturulur. Sıvı, konjonktiva altında oluşan bir toplanma bölgesine, yani blebe, akar. Yara iyileşmesini azaltmak için mitomisin-C gibi antifibrotikler kullanılabilir. Bu kullanım glokom cerrahisinde standartlaşmış olsa da ruhsat dışı kullanım niteliği taşıyabilir.[1][5]
Genç yaş, iltihabi göz hastalığı, önceki başarısız filtrasyon veya konjonktiva cerrahisi, uzun süreli çoklu damla kullanımı ve yakın zamanda göz içi ameliyatı geçirilmesi başarısızlık riskini etkileyebilen faktörler arasındadır. Bunlar kişisel sonuç öngörüsü değildir. Bleb bulunan gözde kızarıklık, sulanma, akıntı veya görme azalması olursa hemen göz hekimine başvurulmalıdır.[1]
Drenaj tüpü ne zaman düşünülür?
Drenaj tüpü, göz içi sıvısını plağa bağlı bir tüp yoluyla göz dışına yönlendirmeyi amaçlar. Trabekülektominin başarısızlık riskinin yüksek olduğu veya standart filtrasyon cerrahisinin uygun olmadığı bazı gözlerde seçenek olabilir. Tüp cerrahisi, doğuştan gelen, yeni damar oluşumuyla ilişkili veya göz yaralanmasına bağlı glokom gibi farklı glokom türlerinde de kullanılabilir.[1][6][11]
Trabekülektomi ve tüp cerrahisi arasındaki fark nedir?
Beş yıllık rastgele kontrollü çalışmada, daha önce göz içi ameliyatı geçirmemiş ve ilaçla kontrol edilemeyen glokomlu 242 hastada başarısızlık olasılığı tüp grubunda %42, mitomisin-C’li trabekülektomi grubunda %35 bulundu; fark anlamlı değildi. Başarısızlık, belirli basınç sınırları, glokom için yeniden ameliyat veya ışık algısının kaybı gibi ölçütlerle tanımlandı.[3]
Aynı çalışmada beşinci yılda ortalama basınç tüp grubunda 13,4, trabekülektomi grubunda 13,0 mmHg; kullanılan ilaç sayısı sırasıyla 2,2 ve 1,3 idi. İlk ayda komplikasyon oranları %19 ve %34, geç komplikasyon oranları %22 ve %27 bulundu. Ciddi komplikasyon, görme kaybı veya yeniden ameliyat ölçütüyle %2 ve %8 idi; bu ölçütteki fark anlamlı değildi.[3][4]
Bu yüzdeler belirli hasta grubuna ve çalışmanın tanımlarına aittir, bütün glokom hastalarına genellenemez. Trabekülektomi ve tüp cerrahisi, MIGS’e göre genellikle daha güçlü basınç düşüşü sağlayabilen yaklaşımlar olarak ele alınır; hangi seçeneğin uygun olduğu kişisel risk ve hedeflere göre belirlenir.[1][3]
MIGS kime uygun olabilir?
MIGS, genellikle hafif veya orta evre glokomda ve daha mütevazı bir basınç düşüşünün kabul edilebilir olduğu seçilmiş hastalarda düşünülebilir. İlaç yükünü azaltma amacı, ileri glokomda gereken güçlü basınç düşüşüyle aynı değildir. EGS, MIGS yöntemlerinin birbirine veya trabekülektomiye üstün ya da eşdeğer olduğunu göstermek için yeterli kanıt bulunmadığını belirtir.[1]
Bir Cochrane derlemesinde, katarakt ameliyatıyla birlikte uygulanan trabeküler bypass mikrostentlerinin damlasız kalma olasılığını artırabileceği ve damla sayısını azaltabileceği bildirildi; ancak kanıt güveni çok düşüktü ve çalışmaların tümü üretici firma tarafından desteklenmişti. 2026 tarihli bir sistematik derleme kısa dönem sonuçları olumlu bulurken uzun dönem bağımsız izleme ihtiyacı olduğunu belirtti.[7][8]
Kimlerde ek dikkat gerekir?
Ameliyat kararında glokomun türü ve evresinin yanında tek gören göz, kişinin işi, kırma kusuru, önceki göz ameliyatları, iltihabi hastalıklar, kullanılan ilaçlar, genel sağlık durumu ve takip olanağı dikkate alınabilir. Bazı özellikler belirli yöntemlerde başarısızlık veya komplikasyon riskini etkileyebilir. Bu bilgiler kişiye otomatik olarak uygun ya da uygunsuz yöntem seçtirmez.[1][9]
Ameliyat öncesinde hangi değerlendirmeler yapılır?
Değerlendirmede glokomun türü ve evresi, göz içi basıncı, görme alanı, görme siniri ve varsa ilerleme hızı dikkate alınır. Önceki lazer veya ameliyatlar, kullanılan damlalar, ilaçlara uyum, göz yüzeyi, eşlik eden hastalıklar ve kişinin günlük yaşam gereksinimleri de önemlidir. Kan sulandırıcı veya başka bir ilacı kendi başınıza kesmeyin; kullandığınız tüm ilaçları değerlendirme sırasında bildirin.[1][9][10]
Ameliyat günü ve sonrasında ne beklenir?
İşlemin süresi ve ameliyat günü akışı yönteme, anesteziye ve kişisel duruma göre değişir. National Eye Institute, trabekülektominin genellikle bir saatten kısa, tüp cerrahisinin ise 1-2 saat sürdüğünü bildirir. Bir İngiliz hastane broşüründe trabekülektomi için 70-100 dakika verilmiştir. Bu bilgiler başka yöntemlere, kişilere veya merkezlere sabit süre olarak genellenemez.[9][11]
Ameliyat yerel uyuşturma ve rahatlatıcı ilaçla ya da genel anesteziyle yapılabilir; seçimi hekim belirler. Bazı hastalar aynı gün evine gidebilir ve eve götürecek bir kişiye ihtiyaç duyabilir. İki gözde cerrahi gerekse bile hekim bir seferde yalnızca bir gözü ameliyat etmeyi planlayabilir.[9][11]
Ameliyat sonrası şişlik ve enfeksiyon riskini azaltmaya yönelik damlalar birkaç hafta kullanılabilir; bunlar glokom için kullanılan diğer damlalardan farklı olabilir. Göze baskı uygulamamak, iyileşme döneminde 2-4 hafta ağır kaldırma gibi bazı etkinliklerden kaçınmak ve kontrol planına uymak gerekebilir. Kişisel talimatınız genel internet bilgisinden önceliklidir.[9][11]
İlk dönemde sık kontroller gerekebilir. İşe veya günlük etkinliklere dönüş süresi yönteme ve iyileşmeye göre değişir. Uzun dönemde göz içi basıncı ve glokomun seyri izlenir; bazı kişilerde basınç düşürücü damla, ek işlem veya yeniden ameliyat gerekebilir.[1][9][11]
Başlıca riskler nelerdir?
Riskler yönteme ve kişiye göre değişir. Göz içi basıncının çok düşmesine hipotoni denir. Hipotoni, bazı durumlarda makulada kıvrımlara veya koroid dekolmanı gibi görmeyi etkileyebilen sorunlara yol açabilir. Basıncın yüksek kalması, kanama, enfeksiyon, yara veya bleb sızıntısı, ön kamarada sığlaşma, koroid efüzyonu, katarakt ilerlemesi, görme azalması ve ek işlem gereksinimi de görülebilir.[1][4]
Trabekülektomide ince, kistik veya sızdıran bleb enfeksiyon riskini artırabilir; antifibrotiklerle hipotoni ve ince bleb daha sık görülebilir. Bazı hastane bilgilendirmelerinde çok ileri glokomda nadir bir risk olarak kalıcı tam görme kaybından da söz edilir. Bu risklerin kişisel anlamı, işlem öncesi değerlendirmede açıklanmalıdır.[1][5][9]
Ameliyat yerine hangi seçenekler değerlendirilebilir?
Glokomun türü, evresi ve hedef basınca göre damla tedavisi, uygun hastalarda lazer, izlem veya başka girişimler değerlendirilebilir. Açık açılı glokomda SLT, ilk tedavi seçeneklerinden biri olarak ele alınabilir. Cerrahi sonrası basınç yeterince düşmezse veya cerrahi uygun görülmezse siklodestrüktif lazer de bazı hastalarda düşünülebilir.[1][2]
Glokomun genel belirtileri, tanısı ve tedavi amaçları hakkında bilgi alabilir, glokom türleri ve akut kapanma belirtileri ile SLT lazerin glokom tedavisindeki yerini inceleyebilirsiniz.
Glokom ve katarakt ameliyatı birlikte yapılabilir mi?
Glokom ve katarakt birlikte bulunduğunda, bazı hastalarda iki işlem aynı seansta planlanabilir; bazı hastalarda ise işlemler farklı zamanlarda yapılır. Karar, glokomun evresi, hedef basınç, kataraktın etkisi, gözün önceki tedavileri ve beklenen riskler birlikte değerlendirilerek verilir. Katarakt cerrahisi süreci hakkında ayrı bilgi alabilirsiniz.[1]
Hekime hangi sorular sorulabilir?
- Ameliyat önerinizin temel nedeni ve hedef göz içi basıncı nedir?
- Benim glokom türüm ve evrem için hangi seçenekler değerlendirilebilir?
- Önerilen yöntemin beklenen yararı, önemli riskleri ve alternatifleri nelerdir?
- Ameliyattan sonra ek damla, ek işlem veya sık kontrol gerekecek mi?
- Kullandığım ilaçlar ve kan sulandırıcılar için nasıl bir plan izlenmeli?
- Hangi belirtilerde aynı gün veya hemen başvurmam gerekir?
Sık sorulan sorular
Glokom ameliyatı ne kadar sürer?
Yukarıda belirtilen ameliyat süreleri, işlemin kendisi için verilen yaklaşık bilgilerdir; merkezde geçirilen toplam süre hazırlık ve ameliyat sonrası gözlem nedeniyle daha uzun olabilir. National Eye Institute, birçok kişinin aynı gün eve gidebildiğini ve eve götürecek bir kişiye ihtiyaç duyulabileceğini belirtir. Kişisel akış yönteme ve sağlık durumuna göre değişir.[11]
Her iki gözde ameliyat gerekirse aynı anda mı yapılır?
İki gözde cerrahi gerekse bile National Eye Institute bilgilendirmesine göre hekim bir seferde yalnızca bir gözü ameliyat edebilir. Zamanlama ve diğer göz için plan, glokomun durumu ve ilk işlemin sonucuna göre belirlenir.[11]
Ameliyat sonrası araç kullanabilir veya işe dönebilir miyim?
Araç kullanma ve işe dönüş kararı görme düzeyine, yapılan işleme, iyileşmeye ve hekim talimatına göre değişir. Bir hastane broşüründe yaklaşık iki hafta işe ara verme bilgisi yer alır; bu süre kişiye özel bir önerinin yerine geçmez.[9]
Ameliyat sonrası glokom damlası tamamen bırakılır mı?
Bazı hastalarda ilaç ihtiyacı azalabilir, ancak herkes için damlasız kalma beklenmez. Karar, ameliyat sonrası basınç ve görme siniri değerlendirmelerine göre verilir. Beş yıllık bir çalışmada trabekülektomi grubunda ortalama ilaç sayısı tüp grubundan daha düşüktü, ancak her iki grupta da ilaç kullanımı görüldü.[1][3]
Muayene için iletişim sayfasını inceleyebilirsiniz.
Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.
Kaynaklar
- European Glaucoma Society. Terminology and Guidelines for Glaucoma, 5th Edition. Br J Ophthalmol 2021;105(Suppl 1):1-169. DOI 10.1136/bjophthalmol-2021-egsguidelines. https://bjo.bmj.com/content/105/Suppl_1/1
- National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Glaucoma: diagnosis and management (NG81). 2017, son güncelleme 26.01.2022. https://www.nice.org.uk/guidance/ng81
- Gedde SJ, Feuer WJ, Lim KS ve ark.; Primary Tube Versus Trabeculectomy Study Group. Treatment Outcomes in the Primary Tube Versus Trabeculectomy Study after 5 Years of Follow-up. Ophthalmology 2022;129(12):1344-1356. DOI 10.1016/j.ophtha.2022.07.003, PMID 35835337. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9691551/
- Gedde SJ, Feuer WJ, Lim KS ve ark. Postoperative Complications in the Primary Tube Versus Trabeculectomy Study During 5 Years of Follow-up. Ophthalmology 2022;129(12):1357-1367. DOI 10.1016/j.ophtha.2022.07.004, PMID 35835336. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9691562/
- Wilkins M, Indar A, Wormald R. Intra-operative mitomycin C for glaucoma surgery. Cochrane Database Syst Rev 2005;(4):CD002897. DOI 10.1002/14651858.CD002897.pub2, PMID 16235305. https://doi.org/10.1002/14651858.CD002897.pub2
- Tseng VL, Coleman AL, Chang MY, Caprioli J. Aqueous shunts for glaucoma. Cochrane Database Syst Rev 2017;7:CD004918. DOI 10.1002/14651858.CD004918.pub3, PMID 28750481. https://doi.org/10.1002/14651858.CD004918.pub3
- Le JT, Bicket AK, Wang L, Li T. Ab interno trabecular bypass surgery with iStent for open-angle glaucoma. Cochrane Database Syst Rev 2019;3:CD012743. DOI 10.1002/14651858.CD012743.pub2, PMID 30919929. https://doi.org/10.1002/14651858.CD012743.pub2
- Gottehrer J, Davey PG. The Efficacy and Safety of Minimally Invasive Glaucoma Surgery for Primary Open-Angle Glaucoma: A Systematic Review. Healthcare (Basel) 2026;14(3):319. DOI 10.3390/healthcare14030319, PMID 41682171. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12896965/
- The Dudley Group NHS Foundation Trust. Glaucoma Drainage Surgery (Trabeculectomy), hasta bilgilendirme broşürü (V5, 2026). https://www.dgft.nhs.uk/pil/glaucoma-drainage-surgery-trabeculectomy/
- Hsiung C, Lan CH, Yen WT, Lu DW. Risk-Stratified Interventional Management and Surgical Decision-Making in Primary Glaucoma. Biomedicines 2026;14(9):1983. DOI 10.3390/biomedicines14091983, PMID 42792725. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC13604911/
- National Eye Institute (NIH). Glaucoma Surgery. Son güncelleme 20.08.2026. https://www.nei.nih.gov/eye-health-information/eye-conditions-and-diseases/glaucoma/glaucoma-surgery
- National Eye Institute (NIH). Glaucoma. Son güncelleme 19.08.2026. https://www.nei.nih.gov/eye-health-information/eye-conditions-and-diseases/glaucoma
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerini tutmaz. Size uygun tanı ve tedavi, muayene sonrası hekiminiz tarafından belirlenir.