Kontakt lens kullanıyorsanız ve gözünüzde ağrı, kızarıklık, ışığa hassasiyet, ani bulanık görme, sulanma ya da akıntı varsa: Lensi hemen çıkarın, yeniden takmayın ve aynı gün bir göz hekimine muayene olun. Göz hekimine aynı gün ulaşamıyorsanız beklemeden en yakın acil servise başvurun.[2]
Lens kullanmasanız da ağrı hızla artıyorsa, görmeniz belirgin azaldıysa ya da korneada beyaz bir nokta fark ettiyseniz aynı gün değerlendirme gerekir.[1] Randevu formu veya mesaj yanıtı beklemeyin.
Göze kimyasal madde kaçtıysa: Hemen bol temiz suyla en az 20 dakika yıkayın ve yıkamaya devam ederek en yakın acil servise başvurun; güçlü bir kimyasal söz konusuysa 112’yi arayın.[9]
Kendi başınıza damla başlamayın: Özellikle kortizonlu (steroid) damlalar bazı keratit türlerini ağırlaştırabilir. Evde bulunan ya da başkasına yazılmış damlalar muayenenin yerine geçmez.[1][3]
Keratit nedir, neyle karıştırılır?
Kornea, gözün iris ve göz bebeğini örten, kubbe biçimli saydam tabakasıdır. Keratitte bu doku iltihaplanır; korneada açık bir yara oluştuğunda buna kornea ülseri denir. Tedavi edilmeyen keratit korneada kalıcı iz bırakabilir, görmeyi kalıcı olarak bozabilir ve körlüğe yol açabilir.[1]
Göz kızarıklığı konjonktivitte de görülür. Belirgin ağrı, ışığa hassasiyet ve bulanık görme ise korneanın etkilenmiş olabileceğini düşündürür; bu ayrım evde yapılamaz ve muayene gerektirir. Konjonktivit için konjonktiva ve konjonktivit sayfasına, korneanın diğer hastalıkları için kornea ve hastalıkları rehberine bakabilirsiniz.
Belirtiler
- Gözde kızarıklık ve ağrı; lens çıkarıldıktan sonra bile artan ağrı
- Batma ya da gözde bir şey varmış hissi
- Işığa hassasiyet
- Ani başlayan ya da artan bulanık görme
- Aşırı sulanma, akıntı ya da çapak
- Göz kapağında şişlik, korneada beyaz bir nokta
Bu belirtiler başka göz sorunlarında da görülebilir; hangisinin keratit olduğu muayeneyle anlaşılır.[1][2] Acanthamoeba keratitinde ağrı muayene bulgularına göre orantısız derecede şiddetli olabilir, bazı kişilerde ise hiç ağrı olmayabilir.[6] Bu yüzden ağrının az olması tek başına güven verici değildir.
Nedenler ve keratit türleri
Tedaviyi keratitin nedeni belirler; bu yüzden muayenede öykünüz ayrıntılı sorulur.
| Tür | Sık görülen bağlam | Bilinmesi gereken |
|---|---|---|
| Bakteriyel keratit | Kontakt lens kullanımı; kornea çizik ve yaraları | ABD verilerine göre kontakt lens kullanımı mikrobik keratitin bir numaralı risk etkenidir; gece takılan lensler (ortokeratoloji dahil) riski belirgin artırır. Çizik ve kesikler de bakterilerle enfekte olabilir.[1][3] |
| Viral keratit (uçuk virüsü, HSV) | Daha önce uçuk ya da göz uçuğu geçirmiş olmak | Virüs sinir hücrelerinde saklı kalır; stres, ateş, ultraviyole ışık, yaralanma ya da ameliyat gibi tetikleyicilerle yeniden etkinleşebilir. Kortizonlu damlalar virüsü artırabilir.[4] |
| Mantar (fungal) keratit | Dal, diken gibi bitkisel bir cisimle göz yaralanması | Bitkisel cisimle olan yaralanma en sık yoldur; kornea nakli geçirmiş kişilerde risk daha yüksektir.[5] |
| Acanthamoeba keratiti | Lenslerin musluk suyu ya da evde hazırlanan solüsyonla temizlenmesi; lensle yüzme, duş ya da sıcak havuz | Belirtileri uçuk keratitine benzeyebildiği için geç tanınabilir; tedavisi 6 ile 12 ay ya da daha uzun sürebilir.[6] |
| Enfeksiyon dışı keratit | Yaralanma, kimyasal yanık, şiddetli göz kuruluğu, lensin fazla uzun takılması | Zarar gören yüzey enfeksiyona zemin hazırlayabilir.[1][2] |
İnterstisyel keratit
İnterstisyel keratit, korneanın yüzeyini değil orta katmanını (stroma) etkileyen, yara oluşturmayan bir iltihaptır. ABD verilerinde frengi ve uçuk virüsü en sık nedenlerdir; zona, tüberküloz, Lyme hastalığı ve bazı bağışıklık sistemi hastalıkları da neden olabilir. Belirgin ışık hassasiyeti ve ağrı tipiktir. Tedavide hem iltihap kontrol altına alınır hem de altta yatan neden araştırılıp tedavi edilir; enfeksiyon kaynaklı türlerde vücudu etkileyen (sistemik) ilaç tedavisi gerekebilir.[7]
Muayenede neler yapılır?
Göz hekimi korneayı biyomikroskop (yarık lamba) ile inceler; floresein adlı boya korneadaki hasarlı alanı görünür hale getirir. Enfeksiyon düşünülürse etkeni belirlemek için korneadan çok küçük bir örnek alınabilir.[1] Toplumda gelişen, küçük ve merkezden uzak bakteriyel ülserlerin çoğu, örnek alınmadan başlanan uygun damla tedavisiyle iyileşir; bazı durumlarda ise örnek alınması özellikle gereklidir ve bu kararı muayene eden hekim verir.[3]
Muayenede şu bilgileri vermeniz değerlendirmeyi kolaylaştırır:
- Kullandığınız lensin türü, günlük takma süresi, lensle uyuyup uyumadığınız ve lens kabını en son ne zaman değiştirdiğiniz
- Lensle yüzme, duş ya da musluk suyuyla temas olup olmadığı
- Gözünüze dal, diken, metal parçası ya da kimyasal madde gelip gelmediği
- Daha önce uçuk ya da göz uçuğu geçirip geçirmediğiniz, göz ameliyatı olup olmadığınız
- Belirtiler başladığından beri kullandığınız bütün damlalar
Tedavi: amaç ve sınırlar
Tedavi etkene göre seçilir: bakteriler için antibiyotikli, mantarlar için mantar ilacı (antifungal), virüsler için antiviral damlalar temel tedavidir; gerekirse ağızdan ilaç, göz çevresine iğne ve ağrı kesici eklenebilir.[1] Uçuk virüsüne bağlı keratitte damla ve ağızdan antiviraller kullanılır; sık tekrarlayan durumlarda tekrarı önlemeye yönelik ağızdan antiviral düşünülebilir.[4] Damlaların sıklığını, süresini ve ne zaman azaltılacağını hekim belirler; tedavinin işe yarayıp yaramadığı muayenedeki iyileşmeye göre değerlendirilir. Bu yüzden kontrol randevuları tedavinin bir parçasıdır.[3]
Kortizonlu damlalar hakkında: Kortizonlu (steroid) damlaların keratitte kullanımı tartışmalıdır ve enfeksiyonu ağırlaştırabilir.[1] Bakteriyel keratitte ancak etken belirlendikten ya da enfeksiyon tedaviye yanıt verdikten sonra, antibiyotik tedavisinin en az 48 saatini doldurmuşken düşünülebilir; mantar ve Acanthamoeba şüphesinde kaçınılır.[3] Uçuk virüsüne bağlı keratitte de antiviral tedavi olmadan kullanılmaz.[4] İnterstisyel keratit gibi bazı türlerde ise kortizonlu damla tedavinin temelidir.[7] Kısacası bu damlalar ancak muayene ve yakın izlemle kullanılır; hekiminize danışmadan başlamayın, kesmeyin ya da sıklığını değiştirmeyin.
Tedavi süresince kontakt lens takılmaz; lense ne zaman dönebileceğinizi hekiminiz söyler.[2] Kalıcı ve görmeyi belirgin bozan bir iz kalırsa, görmeyi yeniden kazanmak için hasarlı korneanın sağlıklı verici korneayla değiştirildiği kornea nakli gerekebilir.[1] Keratit evde tedavi edilecek bir durum değildir.
Tedavi ve iyileşme ne kadar sürer?
Süre; etkene, iltihabın derinliğine ve tedavinin ne kadar erken başladığına göre değişir. Örneğin uçuk virüsüne bağlı yüzeyel enfeksiyonlar genellikle iz bırakmadan iyileşir; virüs korneanın derin katlarına ulaştığında ise iz, görme kaybı ve bazen körlük gelişebilir.[4] Ülser iyileştikten sonra belirgin bir iz kalabilir.[1] Acanthamoeba keratitinde tedavi 6 ile 12 ay ya da daha uzun sürebilir; erken tanı en iyi iyileşme şansını sağlar.[6]
Bu nedenle internette verilen sabit gün sayıları kişisel durumunuzu yansıtmaz. Ne kadar süre damla kullanacağınızı ve kontrol aralığınızı hekiminiz belirler; şikâyetleriniz azalsa bile tedaviyi kendiniz bırakmayın.
Korunma: kontakt lens kullananlar için

- Lenslere dokunmadan önce ellerinizi sabunla yıkayın ve temiz bir bezle tamamen kurulayın.
- Lensleri hiçbir zaman suyla durulamayın ya da suda saklamayın; yüzmeden ve duştan önce lenslerinizi çıkarın.
- Göz hekiminiz özellikle önermedikçe lensle uyumayın.
- Her seferinde taze solüsyon kullanın; kaptaki eski solüsyonun üzerine ekleme yapmayın.
- Lens kabını solüsyonla ovup durulayın, kapakları açık ve ağzı aşağı bakacak şekilde kurutun; kabı en az üç ayda bir değiştirin.
- Rahatsızlık hissettiğinizde lensi çıkarın ve göz hekiminize başvurun; şikâyet olmasa da en az yılda bir ya da önerilen aralıklarla kontrole gidin.
Bu öneriler ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’nin (CDC) lens kullanım önerilerine dayanır.[8] Gece takılan lenslerin riskleri için uyku lensi (ortokeratoloji) sayfasına bakabilirsiniz.
Lens kullanmasanız da göz yaralanması riski olan işlerde uygun koruyucu gözlük kullanmak, yaralanmaya bağlı ülser riskini azaltmaya yardımcı olur.[1] Aktif bir uçuk yarasına dokunduktan sonra gözünüze dokunmamak, uçuk virüsünün göze taşınmasını önlemeye yardımcı olur.[4]
Muayenede sorabileceğiniz sorular
- Keratitimin nedeni ne olabilir; örnek (kültür) alınması gerekiyor mu?
- Damlaları hangi sıklıkta ve ne kadar süre kullanmalıyım; gece de kullanmam gerekiyor mu?
- Bir sonraki kontrolüm ne zaman; hangi belirtide daha erken gelmeliyim?
- Lense ne zaman dönebilirim; mevcut lenslerimi ve lens kabımı yeniden kullanabilir miyim?
- Korneada iz kalırsa görmem nasıl etkilenir?
Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.
Sık sorulan sorular
Keratit bulaşıcı mıdır?
Bulaşıcılık nedene göre değişir. Lensle, suyla ya da yaralanmayla ilişkili keratitlerde mikrop çoğunlukla lens, solüsyon, su ya da yaralanan doku aracılığıyla göze ulaşır.[5][6] Uçuk virüsü (HSV tip 1) ise çok bulaşıcıdır, deri temasıyla yayılır ve aktif bir uçuk yarasına dokunup ardından göze dokunarak göze taşınabilir.[4] El hijyeni ve havlu gibi kişisel eşyaların paylaşılmaması bu yüzden önemlidir.
Keratit kendiliğinden geçer mi?
Hangi keratitin hafif seyredeceği evde anlaşılamaz. Tedavi edilmeyen keratit kalıcı görme kaybına, hatta körlüğe yol açabilir; bu nedenle kendiliğinden geçmesini beklemek yerine aynı gün muayene olmak gerekir.[1]
Keratit geçirdikten sonra yeniden kontakt lens kullanabilir miyim?
Bu karar keratitin nedenine ve iyileşmeye göre hekiminizle birlikte verilir. Lense dönülecekse lensle uyumak, suyla temas ve lens kabının bakımı gibi riskli alışkanlıkların değiştirilmesi gerekir.[8] Keratit sırasında kullandığınız lens, kap ve solüsyonun yeniden kullanılıp kullanılmayacağını da hekiminize sorun.
Acil olmayan kontrol ve muayene randevuları için iletişim sayfasını kullanabilirsiniz; yukarıda sayılan belirtilerde randevu beklemeden aynı gün değerlendirme gerekir.
Kaynaklar
- American Academy of Ophthalmology. What Is a Corneal Ulcer (Keratitis)? 2025 (yayın 04.12.2025). https://www.aao.org/eye-health/diseases/what-is-keratitis
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC). What Causes Contact Lens-related Eye Infections. 2025. https://www.cdc.gov/contact-lenses/causes/index.html
- Rhee MK, Ahmad S, Amescua G, ve ark. Bacterial Keratitis Preferred Practice Pattern. American Academy of Ophthalmology; 2023 (yayın Şubat 2024). https://www.aao.org/education/preferred-practice-pattern/bacterial-keratitis-ppp-2023
- American Academy of Ophthalmology. Herpes Eye Infections: What Is Herpes Keratitis? 2026 (yayın 13.08.2026). https://www.aao.org/eye-health/diseases/herpes-keratitis
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC). How Fungal Eye Infections Happen. 2021 (son inceleme 14.01.2021). https://www.cdc.gov/fungal/diseases/fungal-eye-infections/sources.html
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Clinical Overview of Acanthamoeba Keratitis. 2025 (27.03.2025). https://www.cdc.gov/acanthamoeba/hcp/clinical-overview-acanthamoeba-keratitis/index.html
- EyeWiki, American Academy of Ophthalmology. Interstitial Keratitis. 2026 (son düzenleme 21.07.2026). https://eyewiki.org/Interstitial_Keratitis
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Preventing Eye Infections When Wearing Contacts. 2025 (27.05.2025). https://www.cdc.gov/contact-lenses/prevention/index.html
- NHS. Eye injuries. 2026 (son inceleme 12.03.2026). https://www.nhs.uk/conditions/eye-injuries/
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerini tutmaz. Size uygun tanı ve tedavi, muayene sonrası hekiminiz tarafından belirlenir.
