İçeriğe geç
Cumhuriyet Mah. Annem Sk. No:4, Adapazarı / Sakarya bilgi@marmaragoz.com
Hastalık

Alerjik Konjonktivit Nedir? Belirtileri, Alt Tipleri ve Tedavisi

Alerjik konjonktivit, polen, ev içi alerjenler veya başka tetikleyicilere karşı gelişen ve bulaşıcı olmayan bir göz yüzeyi iltihabıdır. En belirgin belirti kaşıntıdır; kızarıklık ve sulanma da görülebilir. Ağrı, ışık hassasiyeti veya görme azalması varsa alerji varsayımıyla beklemeden aynı gün göz muayenesi gerekir.[1][2][3]

Yazan: Marmara Göz Tıp MerkeziSite editörü: Seyfi Dertli (seyfi@marmaragoz.com)Son güncelleme:

Alerjik Konjonktivit — Sakarya Marmara Göz Tıp Merkezi
Etkilenen yapı
Konjonktiva
Belirtiler
Kaşıntı, kızarıklık, sulanma ve kapak şişliği
Tanı
Yakınmalar ve göz muayenesi birlikte değerlendirilir
Tedavi
Alerjen temasını azaltma, soğuk kompres ve hekim değerlendirmesine göre damlalar
Acil uyarı
Ağrı, ışık hassasiyeti veya görme değişikliğinde aynı gün değerlendirme

Aynı gün değerlendirme gerekir: Belirgin göz ağrısı, ışığa bakamama, görmede azalma veya yeni görme değişikliği, çok şiddetli kızarıklık varsa aynı gün göz hekimine başvurun. Kontakt lens kullanırken kızarıklık, ağrı veya ışık hassasiyeti gelişirse lensi çıkarın ve aynı gün değerlendirme isteyin. Göz hekimine ulaşılamıyorsa en yakın acil servise gidin. Randevu formu veya mesaj yanıtını beklemeyin; kendi başınıza kortizonlu göz damlası başlatmayın.[1][2]

Alerjik konjonktivit nedir?

Konjonktiva, göz kapaklarının iç yüzünü ve gözün beyaz bölümünün önünü örten ince zardır. Alerjik konjonktivitte bu yüzey, bir alerjene karşı iltihabi yanıt verir. Kaşıntı, sulanma, kızarıklık ve kapaklarda şişlik sık görülür. Çoğu alerjik olguda iki göz etkilenir ve durum bulaşıcı değildir.[1][3][4]

Alerjik konjonktivit, viral veya bakteriyel konjonktivit ile aynı şey değildir. Genel konjonktivit bilgileri için konjonktiva ve hastalıkları rehberine bakılabilir. Bu sayfa, özellikle alerjik tipin özelliklerini ve alt tiplerini açıklar.

Alerjik konjonktivit diğer konjonktivitlerden nasıl ayrılır?

Belirtiler örtüşebildiği için aşağıdaki tablo tanı koydurmaz. Akıntının görünümü tek başına nedeni belirlemek için yeterli değildir. Kontakt lens kullanımı, ağrı, ışık hassasiyeti veya görme değişikliği varsa daha ciddi bir kornea sorunu da değerlendirilmelidir. Bu durumda keratit belirtileri ve aciliyeti hakkında bilgi alın ve muayeneyi geciktirmeyin.[1][2][4]

Alerjik, viral ve bakteriyel konjonktivit için genel ayırt edici özellikler
Özellik Alerjik Viral Bakteriyel
Baskın belirti Yoğun kaşıntı, sulanma ve kızarıklık Yanma, kumlanma, sulanma ve kızarıklık Yapışkan akıntı, kızarıklık ve tahriş
Göz sayısı Çoğunlukla iki göz Bir veya iki göz olabilir Bir veya iki göz olabilir
Akıntı Genellikle sulu Genellikle sulu Yapışkan ve irinli olabilir
Bulaşıcılık Bulaşıcı değildir Bulaşıcıdır Bulaşıcıdır
Eşlik eden bulgu Burun akıntısı, hapşırma veya başka alerji belirtileri olabilir Soğuk algınlığı belirtileri eşlik edebilir Akıntı nedeniyle kirpikler birbirine yapışabilir

Tablo genel özellikleri özetler; her kaşıntılı veya kırmızı gözün nedeni alerji değildir. Viral ve bakteriyel konjonktivitin bulaşma yolları, korunma ve tedavi ayrıntıları ana konjonktivit rehberinde ele alınır.[1][2][3][4]

Alerjik konjonktivitin alt tipleri

Alerjik konjonktivit alt tiplerinin genel özellikleri
Alt tip Kimlerde ve ne zaman Seyir ve dikkat edilmesi gerekenler
Mevsimsel Polen dönemlerinde, çoğu zaman burun alerjisi belirtileriyle birlikte Mevsimsel alevlenmeler, kaşıntı ve sulanma ön plandadır. Genellikle iki gözü etkiler.
Pereniyal Yıl boyunca ev içi veya sürekli maruz kalınan alerjenlerle Daha sürekli veya tekrarlayan yakınmalar yapabilir. Tetikleyicinin belirlenmesi ve azaltılması önemlidir.
Vernal keratokonjonktivit Daha çok çocuk ve genç erkeklerde, özellikle sıcak dönemlerde Şiddetli kaşıntı, ışık hassasiyeti ve kornea yüzeyi tutulumu görülebilir. Ülser, kornea hasarı ve görme azalması riski nedeniyle yakın takip gerekebilir.
Atopik keratokonjonktivit Özellikle atopik dermatitle ilişkili, genç erişkinlikten itibaren görülebilen tip Kronik seyredebilir. Kornea hasarı, katarakt veya görme azalması gibi sorunlar açısından değerlendirme gerekebilir.
Dev papiller konjonktivit Kontakt lens, protez veya göz yüzeyine temas eden materyal kullananlarda Kapak iç yüzeyinde kabarıklıklar ve lensle ilişkili rahatsızlık yapabilir. Nedene yönelik düzenleme gerekir.

Bu alt tipler aynı seyri göstermez. Vernal ve atopik tiplerde kornea tutulumu olabileceği için bunları sıradan mevsimsel alerji gibi değerlendirmemek gerekir. Vernal keratokonjonktivite ilişkin bir derleme uzun dönem gidişin genellikle iyi olduğunu, ancak bazı hastalarda kornea hasarı, katarakt veya glokom gelişebildiğini bildirir. Bu nedenle belirtiler azalsa bile önerilen takip sürdürülmelidir.[3][5]

Belirtiler ve tanı

En tipik yakınma yoğun kaşıntıdır. Kızarıklık, sulanma, kapak şişliği ve yanma eşlik edebilir. Burun akıntısı ve hapşırma gibi alerjik belirtiler de bulunabilir. Işık hassasiyeti özellikle vernal tipte görülebilir; ancak bu belirtiyi yalnızca alerjiye bağlayıp muayeneyi geciktirmemek gerekir. Göz altında koyu halkalar (alerjik shiner) görülebilir.[1][2][3][4][5]

Tanı; yakınmaların başlangıcı, mevsimsel veya sürekli seyri, alerjen maruziyeti, kontakt lens kullanımı ve göz muayenesi birlikte değerlendirilerek konur. Göz hekimi, konjonktivanın ve kornea yüzeyinin durumunu inceler. Alerji testleri her kişide gerekli değildir; öykü ve muayeneye göre alerji değerlendirmesi düşünülebilir.[3][4]

Tedavi seçenekleri ve sınırları

Tedavinin amacı alerjen maruziyetini azaltmak ve belirtileri hafifletmektir. Hangi yaklaşımın uygun olduğu belirtilerin şiddetine, alt tipe ve muayene bulgularına göre değişir. Vernal ve atopik tiplerde korneanın etkilenip etkilenmediği ayrıca değerlendirilir.[3][5]

İlk basamakta yapılabilecekler

  • Alerjenle teması azaltmaya çalışın.[3]
  • Temiz, soğuk bir bezle kompres belirtileri hafifletebilir; hafif olgularda yeterli olabilir.[2][3]
  • Suni gözyaşı, yüzeydeki alerjeni seyreltmeye ve rahatsızlığı azaltmaya yardımcı olabilir.[3]
  • Gözleri ovuşturmaktan kaçının. Göz ovma ile keratokonus arasında ilişki bulunmuştur; bu ilişki tek başına neden-sonuç kanıtı değildir.[6]
  • Kontakt lens kullanıyorsanız belirtiler sürerken lens takmayın ve lensle ilişkili yakınmaları muayenede belirtin.[1][2]

Göz damlaları ve diğer tedaviler

  • Antihistaminik ve mast hücresi stabilizatörü damlalar: Alerjik yanıtı azaltmaya yönelik bu damlalar mevsimsel ve yıl boyu süren alerjik konjonktivitte kullanılabilir. Cochrane derlemesindeki çalışmalar 1-8 haftalık kısa dönem sonuçlarını değerlendirmiştir ve belirtilerde azalma lehine kanıt sunmuştur. Uzun dönem etkinlik ve ilaçların birbirine üstünlüğü konusunda sınırlılıklar vardır; tek bir damlanın herkes için en iyi seçenek olduğu söylenemez.[3][7]
  • Damar daraltıcı içeren damlalar: Kızarıklığı geçici olarak azaltabilir, ancak kronik kullanım bırakıldığında geri tepme şeklinde kızarıklık yapabilir. Bu nedenle kendi başınıza uzun süre kullanmayın.[3]
  • Ağızdan antihistaminikler: Burun akıntısı ve hapşırma gibi diğer alerji belirtileri eşlik ediyorsa hekim tarafından değerlendirilebilir. Göz için her durumda gerekli değildir.[3]
  • Kortizonlu damlalar: Özellikle şiddetli alevlenmelerde etkili olabilir; ancak kendi kendine başlanmamalıdır. Hekim muayenesi ve izlemiyle, uygun görülürse kısa süreli kullanılır; ilacın gücü ve kullanım sıklığı hekim tarafından belirlenir. Göz içi basıncı yükselmesi ve glokom riski nedeniyle kontrolsüz kullanım uygun değildir. Çocuklarda ve vernal keratokonjonktivitte bu risk özellikle dikkate alınmalıdır.[3][5][8][9]
  • İmmünoterapi: Belirli alerjenlerle ilişkili, yeterince kontrol edilemeyen yakınmalarda alerji uzmanı tarafından değerlendirilebilir. Dil altı immünoterapisi göz belirtilerini azaltabilse de kanıt kalitesi ve uzun dönem etkisiyle ilgili sınırlılıklar vardır; göz damlası kullanımını azalttığı kesin gösterilmemiştir. Kendi başınıza başlanabilecek bir tedavi değildir.[3][10]

Vernal veya atopik tipte kornea etkilenmesi, görmede değişiklik ya da tekrarlayan şiddetli alevlenme varsa yalnızca rahatlatıcı önlemlerle yetinilmemelidir. Bu durumlarda tedavi ve takip planı muayene bulgularına göre belirlenir.[3][5]

Korunma ve günlük yaklaşım

Kişisel tetikleyicilerinizi fark etmek ve mümkün olduğunca alerjen temasını azaltmak günlük yaklaşımın temelidir. Hangi ortamda, hangi mevsimde ve kontakt lens kullanımıyla yakınmaların değiştiğini muayenede anlatın. Gözleri ovuşturmaktan kaçının; belirtiler sürerken kontakt lens kullanmayın.[1][2][3][6]

Bahar gününde gözü saran güneş gözlüğü kullanan yetişkin, alerjik konjonktivitten korunmayı gösteriyor.
Temsili görsel.

Muayenede hekime sorulabilecek sorular

  • Belirtilerim alerjik konjonktivit ile mi, yoksa kornea veya başka bir göz hastalığı ile mi daha uyumlu?
  • Hangi alt tip veya tetikleyici düşünülüyor?
  • Kullanacağım damlanın amacı, süresi ve kontrol gereksinimi nedir?
  • Kortizonlu damla düşünülüyorsa göz içi basıncı nasıl izlenecek?
  • Kontakt lens kullanmaya ne zaman ve hangi koşullarda dönebilirim?
  • Hangi belirti ortaya çıkarsa aynı gün yeniden başvurmalıyım?

Sık sorulan sorular

Antibiyotik damla alerjik konjonktivitte işe yarar mı?

Antibiyotikler alerjik nedeni tedavi etmez; viral konjonktivitte de işe yaramaz. Bakteriyel enfeksiyon gibi başka bir neden saptanırsa hekim farklı bir tedavi önerebilir. Kendi kendinize antibiyotik ya da kortizon içeren damla başlamayın.[1][2]

Çocukluk çağında başlayan göz alerjisi zamanla geçer mi?

Gidiş, alt tipe göre değişir. Çocukluk ve gençlik döneminde görülen vernal keratokonjonktivit bazı kişilerde yıllar içinde azalabilir. Bu, her çocukta kendiliğinden geçeceği anlamına gelmez; kornea tutulumu ve tedavinin etkileri nedeniyle önerilen kontroller sürdürülmelidir.[3][5]

Belirtilerinizin nedenini ve uygun tedaviyi değerlendirmek için iletişim sayfasındaki başvuru bilgilerini kullanabilirsiniz. Acil belirtilerde çevrim içi form veya mesaj yanıtını beklemeyin.

Kaynaklar

  1. American Academy of Ophthalmology. Conjunctivitis: What Is Pink Eye? Yayın 25.06.2026. https://www.aao.org/eye-health/diseases/pink-eye-conjunctivitis
  2. NHS. Conjunctivitis. Son inceleme 23.04.2024. https://www.nhs.uk/conditions/conjunctivitis/
  3. EyeWiki (American Academy of Ophthalmology). Allergic Conjunctivitis. Durum "Up to Date" (01.10.2026); erişim 26.10.2026. https://eyewiki.aao.org/Allergic_Conjunctivitis
  4. EyeWiki (American Academy of Ophthalmology). Conjunctivitis. Erişim 26.10.2026. https://eyewiki.aao.org/Conjunctivitis
  5. Bonini S, Coassin M, Aronni S, Lambiase A. Vernal keratoconjunctivitis. Eye (Lond). 2004;18(4):345-351. PMID 15069427. doi:10.1038/sj.eye.6700675. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15069427/
  6. Seth I, Bulloch G, Vine M, ve ark. The association between keratoconus and allergic eye diseases: a systematic review and meta-analysis. Clin Exp Ophthalmol. 2023;51(4):O1-O16. PMID 36882200. doi:10.1111/ceo.14215. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36882200/
  7. Castillo M, Scott NW, Mustafa MZ, ve ark. Topical antihistamines and mast cell stabilisers for treating seasonal and perennial allergic conjunctivitis. Cochrane Database Syst Rev. 2015;CD009566. PMID 26028608. doi:10.1002/14651858.CD009566.pub2. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26028608/
  8. Dubey S, Shakya R, Pegu J, ve ark. Risk factors associated with steroid-induced ocular hypertension and glaucoma in patients with vernal keratoconjunctivitis in a North Indian population: a multicenter study. Cureus. 2025. doi:10.7759/cureus.89972. https://doi.org/10.7759/cureus.89972
  9. Lacau S, Marin A, Bitrian E, ve ark. Steroid-induced ocular hypertension in children: a review on risk factors. J Ocul Pharmacol Ther. 2025. doi:10.1089/jop.2025.0024. https://doi.org/10.1089/jop.2025.0024
  10. Calderon MA, ve ark. Sublingual immunotherapy for treating allergic conjunctivitis. Cochrane Database Syst Rev. 2011;(7):CD007685. PMID 21735416. doi:10.1002/14651858.CD007685.pub2. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21735416/

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerini tutmaz. Size uygun tanı ve tedavi, muayene sonrası hekiminiz tarafından belirlenir.

Yardım

Aradığınızı bulamadınız mı?

Dilediğiniz soruları doktorlarımıza sorabilirsiniz.

Yukarı

Tercihleriniz önemlidir. Harita, video ve site analitiği izniniz olmadan yüklenmez.

Bize ulaşın

Doktorumuza soru sorun

Acil durumlar için değildir. Ani görme kaybı, göz yaralanması, kimyasal temas veya şiddetli ağrıda en yakın acil servise başvurun ya da 112'yi arayın. Bu form çevrim içi muayene veya teşhis kanalı değildir.

Size dönebilmemiz için telefon veya e-postadan en az birini yazın.

Kimlik numarası, tetkik sonucu, reçete veya fotoğraf paylaşmayın. Gerekli bilgiler muayene sırasında değerlendirilir.

İlettiğiniz bilgiler sorunuzun yanıtlanması amacıyla işlenir. Ayrıntılar: KVKK Aydınlatma Metni.

Sorularınız 24 saat içinde yanıtlanır.