İçeriğe geç
Cumhuriyet Mah. Annem Sk. No:4, Adapazarı / Sakarya bilgi@marmaragoz.com
Hastalık

Üveit nedir? Belirtileri, nedenleri ve tedavisi

Üveit, gözün uvea adı verilen orta tabakasını ve ilişkili göz içi yapıları etkileyebilen iltihaptır. Enfeksiyonlarla veya bağışıklık sistemi hastalıklarıyla ilişkili olabilir; bazen nedeni bulunamaz. Ağrılı kırmızı göz, ışık hassasiyeti ya da görme düşmesinde aynı gün göz muayenesi gerekir. Tedavi, etkilenen bölgeye ve nedene göre belirlenir.[1][2][3]

Yazan: Marmara Göz Tıp MerkeziSite editörü: Seyfi Dertli (seyfi@marmaragoz.com)Son güncelleme:

Üveit Tedavisi — Sakarya Marmara Göz Tıp Merkezi
Etkilenen yapı
Uvea ve ilişkili göz içi yapılar
Belirtiler
Ağrı, kızarıklık, ışık hassasiyeti, bulanık görme veya uçuşan cisimler
Tanı
Göz muayenesi ve gerektiğinde nedene yönelik tetkikler
Tedavi
Nedene ve etkilenen bölgeye göre iltihap baskılayıcı veya nedene yönelik tedavi

Ne zaman acil değerlendirme gerekir? Göz ağrısı, belirgin kızarıklık, ışığa hassasiyet, yeni bulanık görme veya aniden başlayan uçuşan cisimler varsa aynı gün göz hastalıkları uzmanına başvurun. Göz hekimine ulaşamıyorsanız en yakın acil servise gidin. Ani görme kaybında beklemeden acil servise başvurun; randevu formu veya mesaj yanıtı beklemeyin.[1][3]

Evde kalmış ya da başkasına yazılmış steroidli (kortizonlu) bir göz damlasını kendi başınıza kullanmaya başlamayın. Kullanmakta olduğunuz tedaviyi de hekiminizle görüşmeden kesmeyin veya kullanım sıklığını değiştirmeyin. Steroid tedavisi göz muayenesi ve yan etki takibi gerektirir.[1][2]

Belirtileri evde denenen yöntemlerle geçiştirmeye çalışmak muayeneyi geciktirebilir; üveit hemen tedavi edilmesi gereken bir durumdur.[1]

Uvea ve üveit türleri

Uvea; gözün renkli bölümü olan iris, onun arkasındaki siliyer cisim ve gözün arka bölümünde bulunan damardan zengin koroidden oluşur. Üveit yalnızca gözün dışarıdan görünen kısmındaki kızarıklık değildir. Göz içindeki iltihabın yerine göre ön, orta, arka veya panüveit olarak sınıflandırılır. Retina ve göz içini dolduran vitreus jeli de etkilenebilir.[1][2]

Üveit türleri: etkilenen bölge, belirtiler ve seyir
Tip Nerede? Tipik belirti Seyir
Ön üveit Gözün ön bölümünde, özellikle iris çevresinde Ağrı, kızarıklık, ışık hassasiyeti ve bulanık görme Aniden başlayabilir; bazı biçimleri düzelip tekrarlar, bazıları daha uzun sürer.
Orta üveit Siliyer cisim ve vitreus bölgesinde Uçuşan cisimler ve bulanık görme; ağrı olmayabilir Uzun sürebilir; iyileşme ve kötüleşme dönemleri görülebilir.
Arka üveit Retina ve koroid bölgesinde Görmede azalma veya bulanıklık; çoğunlukla ağrısız Yavaş gelişebilir ve uzun sürebilir; görmeyi tehdit edebilir.
Panüveit Uveanın tüm bölümlerinde Tutulan yapılara göre değişen görme ve göz yakınmaları Görmeyi tehdit edebildiğinden gecikmeden değerlendirme gerekir.

Bu tablo tanı koymak için değil, türler arasındaki farkı açıklamak içindir. Belirtiler birbiriyle örtüşebilir. Ön üveit en sık görülen tiptir; ancak bu, her ön üveitin hafif olduğu anlamına gelmez. Tür ve hastalık şiddeti muayenede birlikte değerlendirilir.[1][2][4][5]

Üveit belirtileri

Üveitte göz ağrısı, kızarıklık, ışıkta rahatsızlık, bulanık görme ve görüşte hareket eden noktalar ya da iplikler şeklinde uçuşan cisimler görülebilir. Yakınmalar bir gözde veya iki gözde ortaya çıkabilir. Başlangıç bazen saatler veya günler içinde, bazen haftalar veya aylar içinde olur.[1][3]

Ağrı olmaması üveiti dışlamaz. Özellikle orta ve arka üveitte görme değişikliği ön planda olabilir. Bazı kişilerde belirgin yakınma da olmayabilir.[3][4]

Kızarıklık tek başına üveit tanısı değildir. Göz yüzeyini etkileyen hastalıklarla göz içi iltihabı birbirinden ayrılmalıdır. Ağrılı kırmızı göz, kornea iltihabı (keratit) gibi başka durumlardan da kaynaklanabilir; ayrım muayeneyle yapılır. Belirtilere bakarak kendi kendinize damla seçmek yerine muayene olun.

Nedenleri ve sistemik hastalıklarla ilişkisi

Üveit tek bir nedene bağlı hastalık değildir. Bağışıklık sisteminin sağlıklı dokulara yöneldiği hastalıklarla, bazı enfeksiyonlarla veya göz yaralanmasıyla ilişkili gelişebilir. Araştırmaya rağmen nedenin saptanamadığı durumlar da vardır. Sigara kullanımı ise üveit riskini artıran etkenler arasında belirtilir; risk etkeni bulunması, kişinin mutlaka üveit olacağı anlamına gelmez.[1][2]

  • Bağışıklık sistemiyle ilişkili hastalıklar: Behçet hastalığı, ankilozan spondilit, sarkoidoz, multipl skleroz ve bazı iltihabi bağırsak hastalıkları üveitle ilişkili olabilir.[2][4]
  • Enfeksiyonlar: Herpes simpleks, zona, toksoplazma, tüberküloz ve frengi gibi enfeksiyonlar olası nedenler arasındadır. Hangi enfeksiyonun araştırılacağı kişisel öyküye ve göz bulgularına bağlıdır.[1][2][4]
  • Göz yaralanması: Önceden geçirilmiş göz yaralanması üveitle ilişkili olabilir.[1][3]
  • Nedeni belirlenemeyen üveit: Muayene ve gerekli araştırmalar sonrasında belirli bir neden bulunamayabilir. Bu durum iltihabın veya takip ihtiyacının olmadığı anlamına gelmez.[2][4]

Sigara kullanımı üveit riskini artıran etkenler arasında sayılır; bırakma desteği için hekiminizle konuşabilirsiniz.[1][2]

“Göz romatizması” ne demektir?

“Göz romatizması” ifadesi günlük dilde romatizmal hastalıklarla ilişkili göz iltihabı için kullanılabilir. Ancak her üveit romatizmal hastalığa bağlı değildir. Enfeksiyonlar ve nedeni belirlenemeyen durumlar da değerlendirilir.[2][4]

Türkiye araştırmaları ne gösteriyor?

Türkiye’de sekiz üniversite kliniğine 2004 yılında başvuran 761 üveit hastasını değerlendiren, 2008’de yayımlanan çalışmada hastaların %56,8’inde nedene göre sınıflama yapılabildi; Behçet hastalığı tüm hastaların %32,1’inde en sık belirlenen neden olarak bildirildi. Bu, ileri değerlendirme yapılan merkezlerin hasta grubudur; oran Türkiye’deki bütün üveit hastalarına veya yeni yakınması başlayan bir kişiye doğrudan uygulanamaz.[6]

Bir başka referans hastanesinin 1990 ile 2010 yılları arasındaki 1.028 hastasını inceleyen, 2014’te yayımlanan çalışmada Behçet hastalığı %32,2, nedeni belirlenemeyen üveit ise %25,7 olarak bildirilmiştir. Moorfields hasta bilgilendirmesinde ise klinik araştırmaya rağmen yaklaşık %40 olguda neden bulunamadığı belirtilir. Bunlar farklı hasta grupları ve değerlendirme bağlamlarıdır; tek bir güncel Türkiye oranı gibi birleştirilmemelidir.[4][7]

Tanı nasıl konur?

Tanı göz hastalıkları uzmanının muayenesiyle değerlendirilir. Hekim yakınmaların ne zaman başladığını, daha önce benzer atak olup olmadığını, kullanılan ilaçları, göz yaralanmalarını ve diğer hastalıkları sorar. Gözün ön bölümü ayrıntılı incelenir; gözbebeğinin damlayla genişletildiği muayene gözün arka yapılarının değerlendirilmesini sağlar.[1][2]

Gerekirse enfeksiyon veya sistemik hastalık araştırması için kan testleri, görüntüleme ya da başka incelemeler istenir. Bazı durumlarda göz içi sıvısından inceleme de düşünülebilir. Her hastaya aynı test paketinin yapılması gerekmez. Ek araştırmalar öykü ve muayene bulgularına göre seçilir; göz muayenesiyle neden araştırması farklı sorulara yanıt verir.[1][2]

Muayenede hangi yapıların değerlendirildiğine ilişkin genel bilgi için göz muayenesi rehberini okuyabilirsiniz. Aktif yakınmanız varsa bu bilgileri okumak değerlendirmeyi ertelemek için bir neden değildir.

Tedavinin amacı ve ilaçların rolü

Tedavinin amacı iltihabı azaltmak, ağrıyı hafifletmek ve görmeyi korumaktır. Plan; iltihabın gözün neresinde bulunduğuna, şiddetine, enfeksiyonla ilişkisine ve kişinin diğer sağlık durumlarına göre değişir. Enfeksiyon saptanmışsa buna yönelik tedavi de gerekir. Bu nedenle bütün üveitlerde aynı damla veya aynı ilaç yaklaşımı kullanılmaz.[1][2][3]

Steroidler ve gözbebeğini genişleten damlalar

Steroidler, kortizon olarak da bilinen iltihap baskılayıcı ilaçlardır. Göz damlası sık kullanılan biçimidir; gerekli durumlarda enjeksiyon veya ağızdan tedavi gündeme gelebilir. Uygulama yolunu yalnızca belirtilerin şiddeti değil, etkilenen göz bölgesi ve genel sağlık durumu da belirler.[1][2]

Gözbebeğini genişleten bazı damlalar ise tedavi planında ağrıyı azaltmak ve gözü rahatlatmak amacıyla kullanılabilir. Bunların rolü iltihabı baskılayan steroidlerden farklıdır. Hangi damlanın ne amaçla verildiğini ve nasıl kullanılacağını reçeteyi düzenleyen hekiminizden öğrenin.[1][3]

Bağışıklığı baskılayan ve biyolojik ilaçlar

Ağır veya tekrarlayan bazı üveitlerde bağışıklığı baskılayan tedaviler düşünülebilir. Biyolojik ilaçlar bunların belirli grupları arasındadır; her üveit hastası için gerekli veya uygun değildir.[2][3]

Örneğin bir biyolojik ilacın değerlendirildiği iki randomize çalışma, enfeksiyöz olmayan orta üveit, arka üveit veya panüveiti bulunan yetişkinlerle sınırlıdır. Çalışmalarda alevlenme ya da görme bozulmasını da içeren tedavi başarısızlığı sonuçlarında yarar görülmüştür; aktif hastalık çalışmasında yan etkiler ve ciddi yan etkiler daha sık bildirilmiştir. Çalışmalar ilaç üreticisi tarafından finanse edilmiştir. Bu bulgular ön üveite, çocuklara veya enfeksiyon kaynaklı üveite genellenemez ve kişisel ilaç seçimi anlamına gelmez.[8][9]

Behçet hastalığına ilişkin güncel EULAR önerilerinin özeti de tedavinin hastalık aktivitesine ve risklere göre bireyselleştirilmesini, gerektiğinde farklı uzmanlıkların birlikte çalışmasını vurgular. Bu önerilerden herkes için geçerli bir göz ilacı veya doz şeması çıkarılamaz.[10]

Steroid güvenliği ve kontroller

Üveit tedavisi için kullanılan göz damlası ve ilaç düzenini evde hazırlayan yetişkinin elleri
Temsili görsel. İlaçların seçimi ve kullanım düzeni kişisel hekim talimatına göre belirlenir.

Steroidler iltihabı kontrol etmeye yardımcı olurken katarakt ve glokom riskini artırabilir. Bu nedenle steroid kullanan kişilerde düzenli göz muayenesi önemlidir. Kontroller yalnızca ilacın işe yarayıp yaramadığını değil, yan etki gelişip gelişmediğini de değerlendirmek içindir.[2][3]

  • İlacınızı hekiminizin belirlediği şekilde kullanın; kendi başınıza başlatmayın, kesmeyin veya kullanım sıklığını değiştirmeyin.
  • Kontrole giderken kullandığınız göz damlalarını ve diğer ilaçların listesini yanınıza alın.
  • İlacın amacı, kullanım planı veya kontrol tarihi anlaşılmadıysa tedaviyi düzenleyen ekiple netleştirin.
  • Yeni ağrı, ışık hassasiyeti veya görme değişikliğinde planlanmış kontrol gününü beklemeyin; aynı gün değerlendirme alın.[1][2][3]

Komplikasyonlar ve görme beklentisi

Üveitte katarakt ve glokom gelişebilir. Steroid tedavisi de bu iki durumun riskini artırabilir. Katarakt gözün doğal merceğinin saydamlığını kaybetmesidir; glokom ise görme sinirini etkileyen bir hastalıktır. Bu başlıklar hakkında katarakt ve glokom rehberlerinde ayrıntılı bilgi bulunur.[2][4]

Tedavi edilmemiş veya değerlendirmesi gecikmiş üveit kalıcı görme kaybına yol açabilir. Bununla birlikte üveit tanısı mutlaka görme kaybı yaşanacağı anlamına gelmez; birçok olguda tedaviyle iyi iyileşme görülür. Beklenti, üveitin tipi ve seyriyle birlikte değerlendirilir. Özellikle arka üveitte ağrı olmadan gelişen görme azalması da önemlidir.[1][3][4]

Üveit tekrarlar mı, takip nasıl yapılır?

Üveit tek bir dönem halinde seyredebilir, uzun sürebilir veya düzelme dönemlerinden sonra tekrarlayabilir. “Üveit atağı” ifadesi iltihabın yeniden ortaya çıktığı veya arttığı dönem için kullanılır. Her üveit aynı seyri izlemez.[1][4]

Takipte iltihabın durumu, görme, tedavi yanıtı ve olası yan etkiler değerlendirilir. Herkes için aynı kontrol aralığı yoktur; kişisel kontrol planını göz hekiminiz belirler. Sistemik bir hastalıkla ilişki varsa göz tedavisi ve diğer hastalığın yönetimi birlikte ele alınabilir. Kontrolleri yalnızca yakınma olduğunda yapılan muayeneler olarak düşünmeyin.[2][3][10]

Muayenede hekime sorulacak sorular

  • Üveit gözümün hangi bölümünü etkiliyor?
  • Enfeksiyon veya sistemik hastalık araştırması gerekiyor mu; istenen test hangi soruya yanıt verecek?
  • Her ilacın amacı ve kullanım planı nedir?
  • Tedavi sırasında hangi yan etkiler açısından kontrol edileceğim?
  • Bir sonraki kontrolüm ne zaman; hangi belirtilerde daha erken başvurmalıyım?
  • Başka bir uzmanlıkla birlikte takip edilmem gerekiyor mu?

Sık sorulan sorular

Tek gözde başladıysa diğer göz de etkilenir mi?

Üveit tek gözü veya iki gözü etkileyebilir; bir gözde başlaması diğer gözün mutlaka etkileneceği anlamına gelmez. Yeni bir belirti gelişirse aynı gün değerlendirme alın.[3]

Üveit tanısında hangi uzmanlıklar birlikte çalışabilir?

Göz hastalıkları uzmanı değerlendirmeyi yürütür; romatizmal hastalık şüphesi veya bilinen sistemik hastalık varsa romatolojiyle birlikte çalışma gerekebilir. Her üveit hastasının romatizmal hastalığı olduğu veya mutlaka romatoloji takibi gerektirdiği sonucu çıkarılmaz.[1][5][10]

Neden bulunamaması araştırmanın yetersiz olduğunu mu gösterir?

Tek başına göstermez. Klinik değerlendirmeye rağmen belirli bir neden bulunamayabilir. Önemli olan, hangi araştırmaların sizin bulgularınız için gerekli olduğunun ve iltihabın nasıl izleneceğinin hekiminizle netleştirilmesidir.[2][4]

Acil belirti bulunmayan durumlarda muayene ve erişim bilgileri için iletişim sayfasını kullanabilirsiniz.

Kaynaklar

  1. American Academy of Ophthalmology. What Is Uveitis? Yayın 21.01.2026. https://www.aao.org/eye-health/diseases/what-is-uveitis
  2. National Eye Institute. Uveitis. Son güncelleme 04.12.2024. https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/uveitis
  3. NHS. Uveitis. Son inceleme 20.03.2024. https://www.nhs.uk/conditions/uveitis/
  4. Moorfields Eye Hospital NHS Foundation Trust. Uveitis (hasta bilgisi). Tarih belirtilmemiş; erişim 26.10.2026. https://www.moorfields.nhs.uk/condition/uveitis
  5. Chao YJ, Hung JH, Lin CP, ve ark. Diagnosis, treatment, and prevention of noninfectious acute anterior uveitis with or without HLA-B27 in adults: expert consensus in Taiwan. Ocul Immunol Inflamm. 2024. PMID 36701640. doi:10.1080/09273948.2023.2165113. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36701640/
  6. Kazokoglu H, Onal S, Tugal-Tutkun I, ve ark. Demographic and clinical features of uveitis in tertiary centers in Turkey. Ophthalmic Epidemiol. 2008;15(5):285-293. PMID 18850464. doi:10.1080/09286580802262821. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18850464/
  7. Çakar Özdal MP, Yazıcı A, Tüfek M, Öztürk F. Epidemiology of uveitis in a referral hospital in Turkey. Turk J Med Sci. 2014;44(2):337-342. doi:10.3906/sag-1302-132. https://doi.org/10.3906/sag-1302-132
  8. Jaffe GJ, Dick AD, Brézin AP, ve ark. Adalimumab in patients with active noninfectious uveitis (VISUAL I). N Engl J Med. 2016;375(10):932-943. PMID 27602665. doi:10.1056/NEJMoa1509852. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27602665/
  9. Nguyen QD, Merrill PT, Jaffe GJ, ve ark. Adalimumab for prevention of uveitic flare in patients with inactive non-infectious uveitis controlled by corticosteroids (VISUAL II). Lancet. 2016;388(10050):1183-1192. PMID 27542302. doi:10.1016/S0140-6736(16)31339-3. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27542302/
  10. Hatemi G, Ramiro S, Ozguler Y, ve ark. EULAR recommendations for the management of Behçet's syndrome: 2025 update. Ann Rheum Dis. 2026. PMID 41876291. doi:10.1016/j.ard.2026.02.009. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41876291/

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerini tutmaz. Size uygun tanı ve tedavi, muayene sonrası hekiminiz tarafından belirlenir.

Yardım

Aradığınızı bulamadınız mı?

Dilediğiniz soruları doktorlarımıza sorabilirsiniz.

Yukarı

Tercihleriniz önemlidir. Harita, video ve site analitiği izniniz olmadan yüklenmez.

Bize ulaşın

Doktorumuza soru sorun

Acil durumlar için değildir. Ani görme kaybı, göz yaralanması, kimyasal temas veya şiddetli ağrıda en yakın acil servise başvurun ya da 112'yi arayın. Bu form çevrim içi muayene veya teşhis kanalı değildir.

Size dönebilmemiz için telefon veya e-postadan en az birini yazın.

Kimlik numarası, tetkik sonucu, reçete veya fotoğraf paylaşmayın. Gerekli bilgiler muayene sırasında değerlendirilir.

İlettiğiniz bilgiler sorunuzun yanıtlanması amacıyla işlenir. Ayrıntılar: KVKK Aydınlatma Metni.

Sorularınız 24 saat içinde yanıtlanır.